| Dane osobowe | |
|---|---|
| Imię i nazwisko | Jacek Ryszard Banaszkiewicz |
| Data urodzenia | 18 lipca 1947 |
| Miejsce urodzenia | Poznań |
| Zawód i afiliacje | |
| Zawód | historyk mediewista, profesor |
| Afiliacje | Polska Akademia Nauk; Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej; Uniwersytet Warszawski |
| Specjalność | |
| Obszar badań | początki dziejów Polski; tradycje fabularno-mitologiczne średniowiecza |
| Wybrane odznaczenia | |
| Najważniejsze | Nagroda I stopnia KLIO (1998); Medal Komisji Edukacji Narodowej (2010); Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (2019) |
Jacek Ryszard Banaszkiewicz urodził się w Poznaniu w 1947 roku. Jest autorem badań nad wczesnym średniowieczem Polski i nad rolą tradycji legendarnych w formowaniu ideologii władzy.
Życiorys i wykształcenie
Urodził się jako syn Ryszarda Banaszkiewicza. W 1957 cała rodzina przeprowadziła się do podwarszawskiej Jeziornej. Ukończył Liceum Ogólnokształcące im. Tadeusza Reytana w Warszawie, gdzie w 1965 roku zdał maturę.
W 1970 ukończył studia historyczne na Uniwersytecie Warszawskim, broniąc pracę magisterską zatytułowaną Próba charakterystyki średniowiecznych neuroz społecznych na przykładzie tańców w kościołach i ruchów biczowników. W latach 1970–1971 pracował jako asystent stażysta na UW. Otwarcie przewodu doktorskiego nastąpiło w 1974, a doktorat obronił w 1977 na podstawie pracy poświęconej Kronice Dzierzwy pod kierunkiem Jerzego Dowiata.
Kariera naukowa i główne obszary badań
Początkowo prowadził badania z zakresu historiografii późnego średniowiecza, ze szczególnym uwzględnieniem XIV wieku. Następnie przesunął akcenty ku studiom komparatystycznym nad tradycjami dynastycznymi wczesnego średniowiecza słowiańsko–germańskiego; to zagadnienie było tematem jego habilitacji w 1984 roku.
Był pracownikiem Instytutu Historii PAN w latach 1974–1996, a od 1986 pełnił tam funkcję docenta. W latach 1980–1982 przebywał na stypendium w Tybindze. Od 1993 związany jest z Uniwersytetem Marii Curie-Skłodowskiej, gdzie kieruje Zakładem Historii Powszechnej Średniowiecznej. W latach 1996–2012 pracował w Instytucie Historycznym Uniwersytetu Warszawskiego. Do Instytutu Historii PAN powrócił w 2012 na stanowisko profesora zwyczajnego.
Role społeczne i stanowiska
Otrzymał tytuł profesora nauk humanistycznych w zakresie historii 22 listopada 1999 roku. Był członkiem Stałego Komitetu Mediewistów Polskich. Współpracował jako konsultant z Muzeum Historii Polski w Warszawie. Prywatnie jest zwolennikiem lustracji.
Nagrody i wyróżnienia
W 1998 otrzymał Nagrodę I stopnia KLIO w kategorii autorskiej za książkę Polskie dzieje bajeczne mistrza Wincentego Kadłubka. W 1999 był nominowany do Nagrody im. Jana Długosza. W 2010 otrzymał Medal Komisji Edukacji Narodowej. Prezydent RP Andrzej Duda nadał mu w 2019 Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski.
Wybrane publikacje
Poniżej wybrane książki autorstwa Jacka Banaszkiewicza:
- Kronika Dzierzwy – XIV w. kompendium historii ojczystej, Wrocław 1979
- Podanie o Piaście i Popielu. Studium porównawcze nad wczesnośredniowiecznymi tradycjami dynastycznymi, Warszawa 1986 (wyd. 2, Warszawa 2010)
- Polskie dzieje bajeczne mistrza Wincentego Kadłubka, Wrocław 1998
- Takie sobie średniowieczne bajeczki, Kraków 2012
- W stronę rytuałów i Galla Anonima, Kraków 2018
- Na Akwizgran! Na Paryż!, Kraków 2022
Jego badania koncentrują się obecnie na wieku X, w tym na panowaniu dwóch pierwszych Ottonów i relacjach wokół Lotaryngii przedstawianych w ówczesnej historiografii. Ostatnia wymieniona publikacja ukazała się w 2022 roku.
