Kontakt
Teraz Poniedziałek, 14 września 2026
Znane osoby

Johanna Bade — diakonisa i organizatorka szpitali

Jakub Olszewski • 3 min czytania

Johanna Bade
Fot. nn · „Johanna Bade” · licencja Public domain · Wikimedia Commons · zdjęcie przeskalowane, kadr dopasowany do formatu strony.

Johanna Bade (1831–1 czerwca 1911) była niemiecką siostrą diakonisą, inicjatorką i organizatorką powstania trzech poznańskich szpitali oraz domu macierzystego sióstr diakonisek Prowincji Poznańskiej.

Podstawowe informacje
Imię i nazwiskoJohanna Bade
Data urodzenia1831
Miejsce urodzeniaPoznań
Data śmierci1 czerwca 1911
Miejsce śmierciPoznań
Zawód / rolasiostra diakonisa, przełożona
Funkcjaprzełożona Ewangelickiego Zakładu Diakonis w Poznaniu (1866–1911)
Językiniemiecki, polski
Działalność i adresy
Pierwsze miejsce pracypomoc domowa u pastora Goebla (St. Petri)
Adres związany z pierwszym szpitalemZagórze 15 (Poznań)
Przeprowadzka pacjentów15 grudnia 1875 – Königsstraße / Wallstraße (obecnie Libelta / Kościuszki)
Budowa nowego obiektu1909 – Auguste-Victoria-Straße (obecnie ul. Grunwaldzka)
Los obiektuSzpital działał do stycznia 1945; dziś budynki zajmuje Szpital Kliniczny im. Heliodora Święcickiego UMP

Johanna Bade urodziła się w Poznaniu w rodzinie niemieckiej i posługiwała się językiem niemieckim oraz polskim. Zyskała rozgłos jako organizatorka opieki diakonijnej w Poznaniu oraz jako wieloletnia przełożona lokalnego zakładu diakonis.

Życiorys i początki działalności

W wieku szesnastu lat Bade rozpoczęła pracę jako pomoc domowa u pastora Goebla przy kościele ewangelickim St. Petri, usytuowanym na zbiegu Petristraße i Halbdorfstraße (obecne ulice Bolesława Krysiewicza i Półwiejska). W 1865 roku przebywała w Kaiserswerth, gdzie pastor Theodor Fliedner prowadził pierwszy zakład diakonis; tam przygotowywano ją do posługi diakonicznej. Po około półrocznym okresie nauki wróciła do Poznania jesienią 1865 roku.

Organizacja zakładu diakonis i pierwsze placówki

Po powrocie do Poznania Johanna Bade zamieszkała w listopadzie 1865 roku przy ulicy Zagórze 15, w budynku, w którym powstał pierwszy prowadzony przez nią szpital. W kolejnych latach prowadziła działania mające na celu rozbudowę opieki i znalezienie miejsca pod większy szpital oraz nowy dom macierzysty dla sióstr diakonisek.

Rozwój szpitala przy Libelta/Kościuszki i późniejsze inwestycje

15 grudnia 1875 roku nastąpiła przeprowadzka chorych z Zagórza do nowego budynku przy skrzyżowaniu Königsstraße i Wallstraße (obecny narożnik ulic Karola Libelta i Tadeusza Kościuszki). Johanna Bade pełniła funkcję przełożonej poznańskiego Ewangelickiego Zakładu Diakonis od 1866 do 1911 roku. Na jej staraniach w 1909 roku rozpoczęto budowę nowego obiektu przy Auguste-Victoria-Straße (obecna ul. Grunwaldzka).

Johanna Bade zmarła 1 czerwca 1911 roku, nie doczekawszy oddania do użytku nowego szpitala, które nastąpiło 1 września 1911 roku. Nowo otwarty szpital działał do stycznia 1945 roku. Obecnie te zabudowania mieszczą Szpital Kliniczny im. Heliodora Święcickiego Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego, położony przy skrzyżowaniu ulic Grunwaldzkiej i Stanisława Przybyszewskiego, nieopodal ronda Jana Nowaka-Jeziorańskiego.

Najczęstsze pytania

Kiedy i gdzie urodziła się Johanna Bade?
Johanna Bade urodziła się w 1831 roku w Poznaniu.
Jaką funkcję pełniła w poznańskim zakładzie diakonis?
Była przełożoną sióstr diakonis poznańskiego Ewangelickiego Zakładu Diakonis w latach 1866–1911.
Czy Johanna Bade dożyła otwarcia szpitala przy ul. Grunwaldzkiej?
Nie. Zmarła 1 czerwca 1911, a szpital został oddany do użytku 1 września 1911.
Co się stało z budynkiem nowego szpitala po II wojnie światowej?
Szpital działający od 1911 roku funkcjonował do stycznia 1945; dziś w tych zabudowaniach mieści się Szpital Kliniczny im. Heliodora Święcickiego Uniwersytetu Medycznego.

Źródło: Wikipedia (CC BY-SA)

Materiały na portalu są opracowywane przy wsparciu AI.

Jakub Olszewski

Nazywam się Jakub Olszewski i w redakcji wielkopolska-region.pl odpowiadam za Informator. Prowadzę bazę urzędów, przychodni, szkół i instytucji w Wielkopolsce: godziny przyjęć, dane kontaktowe i informacje o tym, jak załatwić konkretną sprawę.

Czytaj również