Kontakt
Teraz Piątek, 6 listopada 2026
Przewodnik

Muzeum Archidiecezjalne w Poznaniu — historia i dyrekcja

• Magdalena Jankowska • 3 min czytania

Muzeum Archidiecezjalne w Poznaniu
Fot. Greg 2003 · „Archiwum Archidiecezjalne w Poznaniu 01” · licencja CC BY-SA 3.0 pl · Wikimedia Commons Zmieniona wersja dostępna na tej samej licencji. · zdjęcie przeskalowane, kadr dopasowany do formatu strony.

Muzeum Archidiecezjalne w Poznaniu powstało w 1925 roku z inicjatywy biskupa Stanisława Łukomskiego i ks. Edmunda Majkowskiego. Instytucja mieści się w budynku dawnej Akademii Lubrańskiego i działa jako odrębna jednostka diecezjalna.

Muzeum Archidiecezjalne w Poznaniu pełni funkcję instytucji diecezjalnej zajmującej się gromadzeniem oraz zabezpieczaniem archiwaliów. Placówkę założono w rok 1925 z inicjatywy biskupa Stanisława Łukomskiego i ówczesnego archiwariusza ks. Edmunda Majkowskiego. Siedzibę ulokowano w budynku dawnej Akademii Lubrańskiego, który przystosowano do potrzeb nowo powstałej instytucji. Muzeum posiada osobowość prawno-kościelną i działa jako samodzielna jednostka diecezjalna.

Historia

Do pierwszego kierowania placówką powołano ks. Edmunda Majkowskiego, który pełnił funkcję dyrektora w latach 1925–1933. Następnie dyrekcję objął ks. Józef Nowacki (1933–1964), a później kierowali nią ks. Stefan Hain (1964–1971) i ks. Marian Banaszak (1971–1990). W latach 1991–2002 dyrektorem był ks. Konrad Lutyński, a od 2002 r. funkcję dyrektora sprawuje ks. Roman Dworacki.

W początkowym okresie działalności instytucja kładła nacisk na koncentrację archiwaliów i porządkowanie zasobów. Po objęciu dyrekcji przez ks. Józefa Nowackiego rozpoczęto fachową inwentaryzację zbiorów, co umożliwiło korzystanie z nich przez badaczy i historyków. Kolejne zmiany kierunków pracy wynikały z potrzeb konserwatorskich i rozwoju technik opracowania zasobów.

Zbiory i prace konserwatorskie

W latach siedemdziesiątych utworzono pierwszą w archiwum pracownię introligatorską i konserwatorską. W tym czasie podjęto oprawianie zespołu akt XIX-wiecznych z Kancelarii Arcybiskupiej oraz systematyczną konserwację najbardziej zniszczonych ksiąg staropolskich. Od 1992 roku wprowadzono metodę wzmacniania kart i uzupełniania ubytków masą papierową, stosowaną przy pracach renowacyjnych.

W ramach zabezpieczania zasobów przeprowadzono także ich wieloetapową reprografię. Zbiór archiwaliów staropolskich oraz księgi metrykalne sfotografowano na mikrofilmach, co razem dało około 1100 rolek. Równolegle prowadzono działania porządkujące i opracowanie materiałów przed ich długoterminową konserwacją.

Dostęp do zasobów i katalogi

Archiwum rozpoczęło tworzenie informacyjnych baz komputerowych, które wspierają katalogowanie i udostępnianie zbiorów. Od 1997 roku instytucja posiada własną stronę internetową, na której zamieszczono podstawowe informacje o funkcjonowaniu archiwum oraz odsyłacze do katalogu ksiąg metrykalnych. Strona ułatwiła dostęp do danych o zasobie i umożliwiła szersze wykorzystanie materiałów przez badaczy.

Informacje praktyczne

Najczęstsze pytania

Jakie są ciekawe muzea w Poznaniu?
Jednym z muzeów w Poznaniu jest Muzeum Archidiecezjalne, które gromadzi archiwalia diecezjalne, prowadzi prace konserwatorskie i udostępnia katalog ksiąg metrykalnych.
Kto jest dyrektorem muzeum Archidiecezjalnego w Poznaniu?
Dyrektorem placówki jest ks. Roman Dworacki; pełni tę funkcję od 2002 roku.
Czy Muzeum Archidiecezjalne ma katalog online?
Tak. Od 1997 roku instytucja prowadzi stronę internetową z odsyłaczami do katalogu ksiąg metrykalnych.

Źródło: Wikipedia (CC BY-SA)

Materiały na portalu są opracowywane przy wsparciu AI.

Magdalena Jankowska

Nazywam się Magdalena Jankowska i w redakcji wielkopolska-region.pl odpowiadam za dział Przewodnik. Opisuję miejsca warte odwiedzenia w Wielkopolsce i w okolicy — zabytki, muzea, szlaki, parki i punkty widokowe, razem z praktycznymi wskazówkami dla odwiedzających.

Czytaj również