Kontakt
Teraz Wtorek, 6 października 2026
Znane osoby

Telesfor Banaszkiewicz — piłkarz i ofiara Katynia

• Wojciech Chmielewski • 3 min czytania

Telesfor Banaszkiewicz

Telesfor Banaszkiewicz (27 listopada 1908–4–7 kwietnia 1940) był polskim piłkarzem, lekkoatletą i ekonomistą, występującym jako napastnik Warty Poznań w latach 1929–1935. Był porucznikiem rezerwy Wojska Polskiego i został zamordowany w Katyniu.

Dane osobowe
Imię i nazwiskoTelesfor Banaszkiewicz
Urodzenie27 listopada 1908, Poznań
Śmierć4–7 kwietnia 1940, Katyń
Zawód / rolepiłkarz, lekkoatleta, ekonomista, działacz społeczny
KlubWarta Poznań (napastnik, 1929–1935)
WykształcenieWyższa Szkoła Handlowa w Poznaniu (ekonomia)
Służba wojskowaporucznik rezerwy piechoty
Upamiętnienie i odznaczenia
Awanspośmiertny awans na kapitana (2007)
OdznaczenieKrzyż Kampanii Wrześniowej (pośmiertnie, 1986)

27 listopada 1908 urodził się w Poznaniu jako syn Walentego i Antoniny z Nowaków. Po zakończeniu edukacji handlowej ukończył studia na Wyższej Szkole Handlowej w Poznaniu. Był sportowcem związanym z poznańskimi klubami; występował w barwach Warta Poznań oraz w sekcjach lekkoatletycznych.

Życiorys i aktywność społeczna

Pochodził z rodziny wielodzietnej; miał dziewięcioro rodzeństwa. Ukończył liceum handlowe i przeszedł kurs na oficera rezerwy w Batalionie Podchorążych Rezerwy Piechoty w Zambrowie. Po studiach przeniósł się do Katowic, gdzie mieszkał i działał społecznie.

Był członkiem Stowarzyszenia Absolwentów Wyższej Szkoły Handlowej i w 1938 zasiadał w Komisji Rewizyjnej tego stowarzyszenia. Należał także do Korporacji Akademickiej K! Mercuria.

Kariera sportowa

W okresie międzywojennym uprawiał lekkoatletykę i piłkę nożną. W latach 1929–1935 występował jako napastnik Warty Poznań. Wcześniej występował także w sekcjach sportowych klubu „Pogoń”.

Służba wojskowa i los podczas wojny

1 stycznia 1933 otrzymał awans na podporucznika rezerwy i został przydzielony do 74 Górnośląskiego pułku piechoty. Na stopień porucznika rezerwy został wpisany ze starszeństwem od 1 stycznia 1938 i z 170. lokatą w korpusie oficerów piechoty.

Po agresji ZSRR na Polskę dostał się do niewoli sowieckiej w nieznanych okolicznościach. W kwietniu 1940 przebywał w obozie jenieckim w Kozielsku. Między 3 a 5 kwietnia 1940 został przekazany do dyspozycji naczelników Zarządu NKWD Obwodu Smoleńskiego. Między 4 a 7 kwietnia 1940 został zamordowany w Katyniu przez funkcjonariuszy NKWD na mocy decyzji Biura Politycznego KC WKP(b) z 5 marca 1940.

Ofiary grzebano w bezimiennych mogiłach zbiorowych. Przy pracach ekshumacyjnych i archeologicznych prowadzonych później na terenie cmentarza wojennego w Katyniu Telesfor Banaszkiewicz nie został zidentyfikowany. W Archiwum Robla pojawia się jego nazwisko na kartkach papieru znalezionych w pobliżu szczątków Mariana Babuchowskiego.

Odznaczenia i upamiętnienie

1 stycznia 1986 został pośmiertnie odznaczony Krzyżem Kampanii Wrześniowej. Minister obrony narodowej Aleksander Szczygło mianował go pośmiertnie na stopień kapitana 5 października 2007. Awans ogłoszono 9 listopada 2007 podczas uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów” w Warszawie.

13 kwietnia 2016 w ogrodzie Pałacu Prezydenckiego zasadzono Dąb Pamięci poświęcony wszystkim Ofiarom zbrodni katyńskiej. Certyfikat tego dębu miał numer 1.

Najczęstsze pytania

Kiedy i gdzie urodził się Telesfor Banaszkiewicz?
Urodził się 27 listopada 1908 w Poznaniu.
W jakim klubie piłkarskim grał Telesfor Banaszkiewicz?
Był napastnikiem Warty Poznań w latach 1929–1935.
Jak zginął Telesfor Banaszkiewicz?
Po dostaniu się do niewoli sowieckiej został przetrzymywany w obozie w Kozielsku i zamordowany w Katyniu między 4 a 7 kwietnia 1940 przez funkcjonariuszy NKWD.
Czy otrzymał jakieś wyróżnienia pośmiertnie?
Tak. W 1986 otrzymał pośmiertnie Krzyż Kampanii Wrześniowej, a w 2007 został pośmiertnie mianowany na stopień kapitana.

Źródło: Wikipedia (CC BY-SA)

Materiały na portalu są opracowywane przy wsparciu AI.

Wojciech Chmielewski

Nazywam się Wojciech Chmielewski i w redakcji wielkopolska-region.pl odpowiadam za dział Znani z miasta. Piszę o ludziach związanych z Wielkopolską: sportowcach, artystach, naukowcach, przedsiębiorcach i społecznikach, których nazwiska zna okolica.

Czytaj również