Czym jest system RedLight CANARD na przejazdach kolejowo-drogowych?
Zaawansowane monitorowanie przejazdów kolejowych w Polsce opiera się na systemie RedLight CANARD. Jego głównym zadaniem jest automatyczna rejestracja wykroczeń popełnianych przez kierowców ignorujących sygnalizację świetlną. Urządzenia te stanowią element sieci Centrum Automatycznego Nadzoru nad Ruchem Drogowym i działają w trybie całodobowym.
Kluczową cechą działania jest analiza ruchu względem wirtualnej linii detekcji. System aktywuje się po przekroczeniu jej przez pojazd w momencie, gdy na sygnalizatorze widoczne jest światło czerwone. Aby uniknąć rejestracji przypadków granicznych, całość uruchamia się z 2-sekundowym opóźnieniem od chwili zapalenia się czerwonego sygnału na przejeździe.
Do analizy obrazu wykorzystuje się technologie deep learning oraz zaawansowane sieci neuronowe. Za przetwarzanie danych w czasie rzeczywistym odpowiada dedykowany koprocesor Hailo-8. Cały zgromadzony materiał dowodowy jest natychmiast szyfrowany i opatrywany cyfrowym podpisem, co gwarantuje jego integralność w ewentualnym postępowaniu.
Jakie są kluczowe komponenty systemu monitoringu?
Na każdym monitorowanym przejeździe kolejowym instalowany jest zestaw współpracujących ze sobą urządzeń. Ich zadania są precyzyjnie podzielone, aby zapewnić kompletny obraz wykroczenia. Do głównych elementów infrastruktury należą:
- kamera obserwacyjna, monitorująca ogólny ruch pojazdów i stan sygnalizacji,
- kamera identyfikacyjna, przeznaczona do precyzyjnego odczytywania tablic rejestracyjnych,
- kamera dokumentacyjna, wykonująca zdjęcie twarzy osoby prowadzącej pojazd,
- moduł analityczny, odpowiedzialny za przetwarzanie danych,
- system transmisji, który przesyła zaszyfrowane informacje do centrali.
Gdzie w Polsce znajdują się kamery rejestrujące wjazd na czerwonym świetle?
Sama sieć kamer obserwacyjnych PKP Polskich Linii Kolejowych S.A. pozwala śledzić sytuację na blisko 1800 przejazdach. Natomiast wyspecjalizowanych urządzeń systemu RedLight, które w sposób automatyczny generują mandat za wjazd na przejazd kolejowy na czerwonym świetle, jest na razie kilka. Rozmieszczono je w miejscach o wyjątkowo wysokiej liczbie zdarzeń niebezpiecznych.
We Wrocławiu monitoring działa od połowy 2023 roku. Na ulicy Szczecińskiej uruchomiono go 15 września, a w samym tylko 2023 roku zanotowano tam **2.117 naruszeń**. Z kolei na ulicy Średzkiej, gdzie działa od 13 lipca, system zarejestrował **2.909 wykroczeń**. Łącznie, tylko w pierwszych miesiącach działalności w stolicy Dolnego Śląska, urządzenia te zidentyfikowały ponad 5000 przypadków łamania przepisów.
W Warszawie kluczowa instalacja znajduje się w dzielnicy Rembertów przy ulicy Cyrulików. Jest to jeden z pierwszych punktów w kraju, gdzie zastosowano to rozwiązanie. Dane z 2024 roku są porażające – na tej właśnie lokalizacji odnotowano aż 5 tysięcy wykroczeń. System działa również w Radomsku przy ulicy Piłsudskiego, co dopełnia listę obecnie aktywnych urządzeń tego typu.
W 2024 roku cztery urządzenia RedLight monitorujące przejazdy kolejowo-drogowe odnotowały łącznie 12,3 tysiąca naruszeń.
Jakie kary grożą za naruszenia rejestrowane przez kamery?
Konsekwencje zarejestrowane przez system na przejeździe kolejowym są jednymi z najbardziej dotkliwych w całym taryfikatorze. Za podstawowe wykroczenia odpowiedzialność finansowa i punktowa jest wyjątkowo wysoka.
| Rodzaj wykroczenia | Wysokość mandatu | Punkty karne |
| Wjazd na przejeździe przy czerwonym świetle | 2000 zł | 15 |
| Objazd zamkniętych zapór | 2000 zł | 15 |
| Wjazd bez możliwości kontynuowania jazdy | 2000 zł | 15 |
| Omijanie pojazdu oczekującego przed przejazdem | 250 zł | 5 |
Szczególnie surowo traktowana jest recydywa. W sytuacji, gdy kierowca popełni to samo wykroczenie w ciągu 2 lat od ostatniego ukarania, kwota mandatu ulega podwojeniu. Oznacza to, że ponowny wjazd na czerwonym świetle lub objazd zamkniętych zapór będzie kosztować **4000 złotych**. Liczba punktów karnych pozostaje bez zmian i zawsze wynosi 15.
Jeśli jednak zachowanie kierowcy stworzy rażące zagrożenie bezpieczeństwa, sprawa zostanie skierowana do sądu. W takim przypadku sąd ma możliwość nałożenia grzywny sięgającej nawet **30 000 złotych**. Wszystkie nagrania zarejestrowane przez system RedLight CANARD są archiwizowane i mogą posłużyć jako materiał dowodowy o bardzo wysokiej wiarygodności.
Gdzie powstaną nowe lokalizacje kamer do 2026 roku?
Inspekcja Transportu Drogowego realizuje szeroko zakrojony projekt rozbudowy sieci. W jego ramach do końca sierpnia 2026 roku powstaną nowe punkty kontrolne na przejazdach kolejowych. Planowane lokalizacje to miejsca o dużym natężeniu ruchu, gdzie ryzyko kolizji z pociągiem jest szczególnie wysokie.
Nowe urządzenia systemu RedLight pojawią się między innymi w województwie wielkopolskim. Punkty kontrolne zostaną zamontowane w Łąkocinach na drodze krajowej nr 36, w Piaskach na DK11 oraz w Wymysłowie na DK15. Monitoring trafi również do Barwałdu Dolnego w Małopolskiem oraz do Większyc w województwie opolskim, przy drodze krajowej nr 45.
Projekt opiewa na kwotę **161 244 820 PLN** i jest finansowany ze środków Krajowego Planu Odbudowy. Jeśli jednak w wybranych miejscach montaż okaże się niemożliwy ze względów technicznych, przygotowano lokalizacje rezerwowe, gdzie infrastruktura zostanie przeniesiona.
Jaki wpływ na bezpieczeństwo mają kamery na przejazdach kolejowych?
Statystyki wypadków na przejazdach kolejowych wciąż są alarmujące. W 2023 roku odnotowano **195 wypadków**, w których zginęły 43 osoby, a 22 zostały ciężko ranne. Do tego doszło 208 kolizji i incydentów. Za **99% tych zdarzeń** odpowiadali nieodpowiedzialni kierowcy. W tym samym roku system RedLight zarejestrował aż **44 978 przypadków** przejechania przez tory na czerwonym świetle.
Regularna obecność monitoringu wizyjnego stopniowo zmienia jednak te tendencje. W miejscach, gdzie kamery działają dłużej, widoczny jest wyraźny spadek liczby łamanych przepisów. We Wrocławiu, wraz z upływem miesięcy od instalacji, odnotowano sukcesywne zmniejszanie się ilości wykroczeń. Podobne efekty przynosi edukacja – w ramach kampanii "Bezpieczny Przejazd – Szlaban na ryzyko!" tylko w 2023 roku przeprowadzono 994 prelekcje dla ponad 50 tysięcy uczestników.
W lokalizacjach objętych monitoringiem liczba wykroczeń spada nawet o 35%, co potwierdza prewencyjną rolę kamer.
Jak postępować w sytuacji awaryjnej na przejeździe?
Oprócz kamer rejestrujących wykroczenia, infrastruktura bezpieczeństwa obejmuje również system Żółtych Naklejek PLK. To rozwiązanie stworzone z myślą o kierowcach, których pojazd utknął na torach lub doszło do innego bezpośredniego zagrożenia życia.
Każda naklejka umieszczona na napędzie rogatki lub wewnętrznej stronie krzyża św. Andrzeja zawiera trzy podstawowe informacje. Są to indywidualny numer identyfikacyjny przejazdu kolejowo-drogowego, numer alarmowy 112 oraz numery awaryjne. Dzwoniąc na numer alarmowy i podając ten konkretny identyfikator, operator natychmiast łączy się ze służbami dyspozytorskimi PKP Polskich Linii Kolejowych S.A., które mogą wstrzymać ruch pociągów na danej linii.
Rozwiązanie to uzupełnia monitoring wizyjny, ponieważ umożliwia nie tylko rejestrację zdarzeń po fakcie, ale szybką, manualną interwencję w czasie rzeczywistym. Dzięki połączeniu tych technologii zarządcy infrastruktury mogą obserwować sytuację na bieżąco i reagować na dynamicznie zmieniające się warunki.
