Muzeum Martyrologii Wielkopolan działa w jednym z osiemnastu fortów Twierdzy Poznań, którego budowę ukończono w 1880. W czasie II wojny światowej fort pełnił funkcję niemieckiego nazistowskiego obozu przejściowego, w którym prześladowano i eksterminowano polską ludność cywilną. Ekspozycja muzealna ma charakter martyrologiczny i mieści się w zabudowaniach dawnego foru.
Jak zwiedzać Fort VII w Poznaniu?
Zwiedzanie koncentruje się na stałej ekspozycji prezentującej dokumenty i przedmioty związane z przetrzymywanymi i prześladowanymi osobami. Wystawa obejmuje materiały archiwalne oraz przedmioty codziennego użytku pochodzące od więźniów.
Na ścianach foru umieszczono tablice pamiątkowe poświęcone ofiarom obozu. Zasoby muzeum służą także badaniom naukowym; kartoteki i dokumenty funkcjonują jako materiale źródłowe dla badaczy.
Co znajduje się na ekspozycji?
W zbiorach muzealnych udostępnionych na ekspozycji znajdują się między innymi:
- korespondencja obozowa,
- przedmioty codziennego użytku,
- fotografie i dokumenty więźniów,
- dokumenty wydawane przez okupanta,
- różańce,
- przedmioty wykonane z chleba i inne pamiątki.
W muzeum przechowywane są kartoteki liczące około 5000 kartotek, które stanowią istotne źródło dla badań historycznych. Z kartotek korzystają m.in. naukowcy i Instytut Pamięci Narodowej.
Historia obiektu i zmiany instytucjonalne
Fort VII powstał jako element Twierdzy Poznań; budowę zakończono w 1880. W okresie okupacji niemieckiej kompleks był wykorzystywany jako obóz dla ludności cywilnej, formalnie nazywany obozem przejściowym, w praktyce pełniący funkcję obozu zagłady dla Polaków.
Początki działalności muzealnej sięgają 1963 roku, gdy Stanisław Gębczyński zainicjował powstanie Izby Pamięci Narodowej, otwieranej okazjonalnie 1 listopada i w kwietniu. W 1976 zapadła decyzja o utworzeniu większej placówki, a 31 sierpnia 1979 obiekt otwarto jako oddział Muzeum Historii Ruchu Robotniczego im. Marcina Kasprzaka.
Do 31 grudnia 2024 muzeum funkcjonowało jako oddział Wielkopolskiego Muzeum Niepodległości. Od 1 stycznia 2025 placówka jest częścią Muzeum Martyrologicznego w Żabikowie, które widnieje w wykazie muzeów prowadzonym przez ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego zgodnie z art. 5b ustawy o muzeach.
Ekspozycji towarzyszą tablice pamiątkowe umieszczone na ścianach foru, upamiętniające ofiary działania obozu.
Informacje praktyczne
- Adres: Polska, 61-001 Poznań — wyznacz trasę w Google Maps
- Godziny otwarcia: wt–nd 10:00–16:00
- Telefon: +48618483138
- Strona internetowa: wmn.poznan.pl
- Ocena w Mapach Google: 4,7 (1 207 opinii)
