Parafia Świętego Krzyża w Poznaniu – historia, msze, kontakt

Parafia Świętego Krzyża w Poznaniu mieści się przy ul. Częstochowskiej 16 na Górczynie i gromadzi dziś około 8 tys. wiernych. Niedzielne Msze święte odbywają się tu m.in. o 8:00, 9:30, 11:00, 12:30 i 18:30, a biuro parafialne pracuje w stałych, jasno określonych godzinach. Jeśli szukasz informacji o historii tej wspólnoty, godzinach Mszy, nabożeństw czy danych kontaktowych, znajdziesz je poniżej zebrane w jednym miejscu. Zapraszam do lektury pełnego przewodnika po parafii i kościele Świętego Krzyża na Górczynie.

Jak powstała parafia Świętego Krzyża w Poznaniu?

Rok 1929 otworzył nowy rozdział dla mieszkańców Górczyna, Raszyna i Junikowa – wtedy erygowano Parafię Świętego Krzyża w Poznaniu. Została wydzielona z parafii Matki Boskiej Bolesnej na Łazarzu, a Junikowo wcześniej należało jeszcze do parafii w Komornikach. Już na starcie wspólnota liczyła około 8 tys. wiernych, co jak na ówczesne przedmieścia Poznania było liczbą bardzo znaczną.

Pierwszym proboszczem został ks. Władysław Skórnicki, którego los mocno naznaczyła II wojna światowa – zginął w obozie Dachau w 1942 roku. W pierwszych latach centrum życia religijnego stanowiła kaplica sióstr szarytek przy ul. Sielskiej. Później, w 1931 roku, zaadaptowano na potrzeby parafii pawilon Powszechnej Wystawy Krajowej z 1929 roku, stojący przy narożu ulic Świętogórskiej i Ostrobramskiej. Ten tymczasowy kościół, choć z założenia prowizoryczny, służył wiernym aż do 1974 roku.

Rozwój parafii pociągał za sobą zmiany administracyjne. W 1938 powstała osobna parafia na Junikowie, a w 1984 roku z parafii górczyńskiej wydzielono parafię pw. Świętej Rodziny na osiedlu Kopernika. Kolejna korekta granic nastąpiła w 2003 roku, gdy północną część terytorium włączono do nowo utworzonej parafii Chrystusa Sługi przy ul. Palacza. Dziś parafia obejmuje przede wszystkim osiedle Górczyn i przynależy do dekanatu Poznań–Łazarz w ramach Archidiecezji Poznańskiej.

Parafia Świętego Krzyża w Poznaniu powstała w 1929 roku, a jej dynamiczny rozwój szybko wyznaczył rytm urbanizacji całego Górczyna.

Jak zmieniał się kościół Świętego Krzyża?

Kościół Świętego Krzyża w Poznaniu, stojący między ulicami Częstochowską, Piotra Ściegiennego i Ostrobramską, ma za sobą burzliwą historię. Pierwszą świątynią był wspomniany pawilon Powszechnej Wystawy Krajowej, przystosowany na kościół w 1931 roku. Równolegle rozpoczęto wtedy budowę nowej świątyni, którą w czasie II wojny światowej Niemcy zamienili na magazyn mąki. W lutym 1945 roku, jeszcze w trakcie Bitwy o Poznań, w tym budynku odbył się wiec pod przewodnictwem Franciszka Danielaka, późniejszego twórcy milicji proletariackiej – przekazywano tam pierwsze oficjalne informacje o wojskach formowanych w ZSRR.

W trakcie walk o miasto kościół uległ poważnym zniszczeniom w wyniku pożaru wnętrza i części dachu. Po wojnie nowy proboszcz, ks. Roman Mieliński, zajął się odbudową dostępnej części świątyni, lecz jego działania przerwało aresztowanie przez władze komunistyczne za działalność w Armii Krajowej. W 1951 roku parafię objął ks. Józef Jasiński, który doprowadził do zabezpieczenia kościoła oraz pełnego wyposażenia wnętrza – te prace zakończono w 1955 roku, gdy wspólnota liczyła już około 12 tys. wiernych.

Od drugiej połowy lat 50. parafia intensywnie zabiegała o pozwolenie na budowę nowego kościoła, m.in. na należącym do niej Placu Zbawiciela. Władze miejskie Poznania konsekwentnie odmawiały zgody, powołując się na potrzeby mieszkaniowe i oświatowe oraz ciągle zmieniając plany zagospodarowania. Sytuacja zaczęła się zmieniać dopiero po liście skierowanym w 1971 roku do premiera Piotra Jaroszewicza. W odpowiedzi parafia otrzymała wprawdzie najpierw jedynie zgodę na generalny remont, ale po kolejnych rozmowach zaakceptowano projekt nowej świątyni w dotychczasowej lokalizacji.

Projekt przebudowy przygotował architekt Aleksander Holas – współpracownik znanego projektanta Rogera Sławskiego. Prace ruszyły w sierpniu 1974 roku. Do końca 1976 powstała zakrystia, kaplica św. Józefa, salki parafialne i wieża, a stary kościół otoczono nowymi murami, które przykrył nowy dach. W następnych etapach rozebrano zniszczoną zabudowę i rozpoczęto kształtowanie wnętrza. Z poprzedniej świątyni uratowano i przeniesiono ołtarz główny, oba ołtarze boczne, figurę św. Antoniego oraz stacje drogi krzyżowej, dzięki czemu zachowano ciągłość wystroju.

Uroczystego poświęcenia przebudowanej świątyni dokonał 3 grudnia 1978 roku arcybiskup Jerzy Stroba, metropolita poznański. Już wcześniej, w 1975 roku, plac budowy odwiedził wysłannik Stolicy Apostolskiej, arcybiskup Luigi Poggi, który prowadził rozmowy z władzami PRL – ta wizyta miała wymiar symboliczny dla parafian czekających na nową świątynię od ponad trzech dekad.

Jak wygląda architektura kościoła?

Obecna świątynia ma formę halowego kościoła na planie prostokąta. Od strony południowo‑wschodniej znajdują się trzy ołtarze. W głównym umieszczono monumentalną grupę pasyjną – krucyfiks oraz figury św. Jana i Matki Bożej dłuta Ignacego Kuczmy z 1950 roku. Ten sam rzeźbiarz stworzył figurę św. Józefa z Dzieciątkiem w prawym ołtarzu bocznym. Po lewej stronie ołtarza głównego znajduje się figura Matki Bożej autorstwa Czesława Woźniaka z 1949 roku, a z 1966 roku pochodzi wykonana przez niego chrzcielnica.

Na ścianie ołtarzowej światło filtrują witraże autorstwa Ryszarda Janka, które nadają przestrzeni spokojny, modlitewny charakter. Po stronie północno‑zachodniej umieszczono emporę muzyczną z organami zbudowanymi przez Bronisława Cepkę – instrument obsługuje oprawę Mszy, nabożeństw i koncertów. W prawej części kościoła, pod balkonami, znajduje się kaplica Matki Bożej Częstochowskiej, w której od 1 czerwca 2022 roku trwa wieczysta adoracja Najświętszego Sakramentu.

Na zewnętrznych ścianach świątyni umieszczono dwie tablice. Po stronie południowo‑wschodniej widnieje płyta upamiętniająca wmurowanie kamienia węgielnego w 1975 roku. Po stronie północno‑zachodniej umieszczono tablicę poświęconą górczyńskim powstańcom z 1848 oraz lat 1918–1919, co mocno wiąże kościół z lokalną pamięcią historyczną.

Kościół Świętego Krzyża jest od 2017 roku wielkopostnym kościołem stacyjnym Poznania i pełni ważną funkcję liturgiczną w całej archidiecezji.

Gdzie dokładnie znajduje się świątynia?

Parafia i kościół leżą w południowo‑zachodniej części miasta, na Górczynie. Adres parafii to ul. Częstochowska 16, 60‑123 Poznań. Same obiekty sytuują się między ulicami Częstochowską, Piotra Ściegiennego i Ostrobramską, co ułatwia dojazd zarówno komunikacją miejską, jak i samochodem. W dokumentach geograficznych pojawiają się precyzyjne współrzędne: teren parafii opisują 52,384167 N i 16,881389 E, natomiast bryłę kościoła – 52,383878 N i 16,882103 E. Te dane bywają przydatne choćby przy planowaniu dojazdu z nawigacją.

Jak wyglądają Msze święte i nabożeństwa?

Rytm tygodnia w parafii wyznaczają regularnie sprawowane Msze święte. W dni powszednie, od poniedziałku do soboty, Msza święta w tygodniu odprawiana jest o 8:00 rano i 18:30 wieczorem. Taki układ godzin pozwala połączyć uczestnictwo w liturgii zarówno osobom pracującym, jak i seniorom czy rodzinom z dziećmi.

Msza niedzielna ma ustalony porządek: o 8:00, 9:30, 11:00, 12:30, 15:00 (od września do czerwca) i 18:30. Eucharystia o 11:00 jest celebrowana z udziałem dzieci, co przekłada się na bardziej katechetyczny charakter kazania i oprawę muzyczną. W miesiącach letnich – lipcu i sierpniu – nie ma Mszy o 15:00, a jedyna wieczorna liturgia odbywa się o 18:30. W tzw. święta przypadające w dni pracy (np. uroczystości maryjne) Msze sprawowane są o 8:00, 9:30, 17:00 i 18:30.

Intencje mszalne układają się w tygodniowe cykle – jak w planie z 13–19 lipca 2026 roku, obejmującym wspomnienia takich świętych jak św. Andrzej Świerad i Benedykt, św. Bonawentura czy Najświętsza Maryja Panna z Góry Karmel. W soboty często pojawia się wieczorna Msza zbiorowa, gdzie modlitwa obejmuje m.in. prośby o powołania kapłańskie, zakonne i misyjne, dusze w czyśćcu oraz osoby dotknięte chorobą.

Jakie nabożeństwa są tu odprawiane?

Obok Eucharystii ważne miejsce zajmują nabożeństwa. W każdą środę po Mszy wieczornej odprawiana jest Nowenna do Matki Bożej Nieustającej Pomocy, która gromadzi wielu parafian z prośbami i podziękowaniami. W piątki po Mszy o 8:00 wierni modlą się wspólnie Koronką do Miłosierdzia Bożego. Raz w miesiącu, w pierwszą sobotę, odbywa się nabożeństwo wynagradzające według wskazań s. Łucji z Fatimy – o 8:00 sprawowana jest Msza święta, po której następują dalsze modlitwy.

Osobne miejsce w kalendarzu zajmuje nabożeństwo fatimskie, organizowane w wybrane dni – przykładowo 13 lipca. Program takiego spotkania wygląda następująco: o 20:00 rozpoczyna się Msza święta, po niej odmawiany jest różaniec, a na zakończenie wierni biorą udział w procesji wokół kościoła ze świecami. Ten sposób przeżywania orędzia z Fatimy stale przyciąga osoby z różnych części Poznania.

Na czym polega wieczysta adoracja?

Od początku 2022 roku przy kościele działa Kaplica Wieczystej Adoracji, będąca jednym z najbardziej charakterystycznych miejsc modlitwy na Górczynie. Najświętszy Sakrament wystawiony jest tam przez całą dobę, siedem dni w tygodniu, a wierni mogą trwać na cichej modlitwie w dowolnej porze dnia i nocy. Od 1 czerwca 2022 roku adoracja ma miejsce w kaplicy Matki Bożej Częstochowskiej wewnątrz kościoła.

W godzinach od 0:00 do 5:00 wejście wymaga specjalnego kodu, który można uzyskać w zakrystii lub biurze parafialnym. Dzięki temu zapewniono bezpieczeństwo nocnym adorującym i jednocześnie zachowano ciągłość modlitwy. W każdy czwartek, w ramach tej samej kaplicy, wierni uczestniczą też w tzw. Godzinie Świętej, która trwa od 23:00 do 24:00 i nawiązuje do modlitwy Jezusa w Ogrójcu.

Kaplica Wieczystej Adoracji przy kościele Świętego Krzyża jest miejscem modlitwy czynnej przez całą dobę, a w nocy wejście umożliwia specjalny kod dostępny w zakrystii.

Jak działa wspólnota parafialna dzisiaj?

W roku 2026 Parafia Świętego Krzyża w Poznaniu tworzy żywa wspólnota licząca ok. 8 tys. katolików zamieszkujących Górczyn. Ważną rolę w codziennym funkcjonowaniu odgrywają grupy duszpasterskie, które odpowiadają za modlitwę, formację i pomoc potrzebującym. Działa tu m.in. Żywy Różaniec oraz Róże Rodziców, gdzie rodzice modlą się za swoje dzieci, a także ruch Kościół Domowy wspierający rodziny w budowaniu życia sakramentalnego.

Służbę przy ołtarzu podejmują liczni ministranci, a za śpiew liturgiczny odpowiada scholka dziecięca i schola parafialna. Młodzież gromadzi się w ramach Katolickiego Stowarzyszenia Młodzieży, natomiast studenci korzystają z propozycji Duszpasterstwa Akademickiego. Pracę charytatywną prowadzi Parafialny Zespół Caritas, który organizuje zbiórki żywności, wsparcie materialne i akcje pomocowe.

W parafii obecne są także ruchy formacyjne, takie jak Droga Neokatechumenalna oraz bractwa modlitewne – Rycerze Kolumba, Apostolstwo Dobrej Śmierci i Krąg Biblijny. Współtworzą one sieć relacji, dzięki którym parafia funkcjonuje nie tylko jako miejsce niedzielnej Mszy, ale jako środowisko codziennego życia duchowego. Na terenie parafii działają też trzy żeńskie zgromadzenia zakonne, co wzmacnia obecność modlitwy i różnorodnych dzieł apostolskich.

Fun fact – już w latach 50. XX wieku w niedziele sprawowano w kościele sześć Mszy świętych, a do Pierwszej Komunii Świętej przystępowało rokrocznie ponad 100 dzieci. Dziś skala działania jest inna, ale wciąż widać tu mocne zakorzenienie w życiu rodzin i całego osiedla.

Kto jest proboszczem i kapłanami parafii?

Za życie duszpasterskie odpowiada obecnie ks. kan. Sławomir Baraniak, proboszcz parafii, który wraz z innymi księżmi czuwa nad liturgią, katechezą i administracją. W posłudze pomagają mu m.in. ks. Grzegorz Konieczny oraz ks. Daniel Trocholepszy. W ogłoszeniach parafialnych pojawiają się intencje modlitewne za księży, np. w 16. Niedzielę Zwykłą zaplanowano Mszę za ks. Daniela z okazji imienin, co pokazuje bliską relację wiernych ze swoimi duszpasterzami.

Jak skontaktować się z parafią i załatwić sprawy w biurze?

Podstawowe dane kontaktowe są jasno określone. Adres parafii to ul. Częstochowska 16, 60‑123 Poznań, a obowiązujący numer telefonu brzmi: 61 639 52 22. Kontakt mailowy jest możliwy przez adres [email protected]. Parafia posiada swoją stronę internetową oraz aktywną stronę na Facebooku, gdzie publikowane są aktualne ogłoszenia i informacje o wydarzeniach.

Biuro parafialne parafii Świętego Krzyża funkcjonuje według cyklicznego grafiku. W standardowym układzie kancelaria jest otwarta w poniedziałki i środy od 17:00 do 18:30, a we wtorki, czwartki i soboty w godzinach 9:30–12:00. W ogłoszeniach pojawia się także wariant wakacyjny – w lipcu i sierpniu we wtorki i środy biuro bywa nieczynne, dlatego warto sprawdzić bieżące komunikaty. W piątki kancelaria pozostaje zamknięta.

W kancelarii można m.in. zgłosić intencje mszalne, omówić przygotowanie do sakramentów, uzyskać kod dostępu do kaplicy adoracji czy załatwić formalności związane z pogrzebem. Parafia udostępnia także numer rachunku w Santander Bank Polska S.A. o oznaczeniu 25 1090 2734 0000 0006 7801 1307, przeznaczony na ofiary na utrzymanie świątyni oraz inwestycje – jak trwająca budowa dzwonnicy, na którą ostatnio zebrano 7800 zł.

Biuro parafialne przy ul. Częstochowskiej 16 najczęściej działa w poniedziałki 17:00–18:30 oraz w czwartki i soboty 9:30–12:00, z letnimi wyjątkami ogłaszanymi na bieżąco.