Park Karola Marcinkowskiego to historyczny park miejski położony w centrum Poznania. Zaaranżowano go na początku XX wieku w miejscu dawnych fortyfikacji Twierdzy Poznań, a w 1919 uzyskał obecną nazwę. Na terenie parku mieszczą się elementy zieleni, zabytkowe fontanny, rzeźby oraz fragmenty budowli obronnych.
Jak powstał Park Karola Marcinkowskiego?
Park zaprojektowano i wykonano w latach 1905–1906 jako południowe zwieńczenie rozplanowanej Dzielnicy Cesarskiej. Początkowo nosił nazwę Parku Schillera. W czasie zakładania parku powstał nowy staw, nad jego brzegami posadzono grupy wierzb płaczących i srebrnobarwnych, a na stawie uruchomiono wodotrysk skonstruowany przez firmę Bracia Körting. Od strony ulicy Towarowej wyznaczono także plac zabaw dla dzieci.
Po II wojnie światowej teren parku dwukrotnie poszerzono o obszary zlikwidowanych cmentarzy: w latach 1946–1948 dodano teren cmentarza ewangelickiego św. Krzyża, a w latach 1957–1958 — teren cmentarza katolickiego św. Marcina z kwaterą greckokatolicką z 1857. Na tym cmentarzu znajdował się w latach 1911–1923 grób Karola Marcinkowskiego. 28 marca 2011 północna część założenia została wydzielona jako park Romana Maciejewskiego.
Co znajduje się przy stawach i jakie są fontanny?
W centralnej części parku zachował się staw z okresu budowy założenia, wyposażony w fontannę z czasów powstania parku. W północnej części założenia — dziś w wydzielonym parku Romana Maciejewskiego — istnieje murowany basen fontannowy z 1913 roku. Na środku tego basenu stała niegdyś figura wojownika brandenburskiego autorstwa Reinholda Felderhoffa. Fontannę zrewitalizowano w maju 2012 roku; stanowi ona element Forum Academicum i tryska na wysokość około dwóch metrów.
Jakie pomniki i pozostałości forteczne są w parku?
Przed 1918 w parku stało popiersie Friedricha Schillera. W pobliżu stawu stoi obecnie popiersie Juliusza Słowackiego, wykonane w 1923 roku przez Władysława Marcinkowskiego z białego marmuru; rzeźba przetrwała okupację dzięki zakopaniu jej przez robotników ogrodów miejskich. Przy alei Niepodległości ustawiono modernistyczną rzeźbę Paw autorstwa Anny Krzymańskiej. W 2024 przy ulicy Towarowej posadowiono Pomnik Wypędzonych Wielkopolan. W parku kiedyś znajdowała się także rzeźba "Pożegnanie Marii" Stanisława Jagmina.
Do zachowanych elementów dawnej twierdzy należy Bastion Colomb — dawny blokhauz przeciwskarpy bastionu IV. Budowlę odkryto i osuszono po 1998 roku, a jej dolna kondygnacja została przystosowana do użytku komercyjnego i dziś mieści Pub Fort Colomb. Pozostałości umocnień widoczne są także w postaci murów oporowych prawego placu broni oraz przekopu w stoku bojowym, które znajdują się w pobliżu przystanku autobusowego od strony alei Niepodległości. Przekop ten łączył od lat 60. XIX wieku dworzec Główny z magazynami artyleryjskimi wewnątrz umocnień.
Jaka jest roślinność i które drzewa są pomnikami przyrody?
Skład drzewostanu parku opiera się przede wszystkim na platanach klonolistnych, klonach, kasztanowcach białych, dębach — w tym dębach szypułkowych — wiązach, topolach kanadyjskich, wierzbach, jesionach wyniosłych i wierzbach kruchych. W występowaniu pojawiają się także rzadziej spotykane gatunki: bożodrzew gruczołkowaty i leszczyna turecka. W latach 50. XX wieku w parku zamieszkiwała para grubodziobów; przed II wojną gniazdowało tu 24 gatunki ptaków, w latach 50. już tylko 14. W 2015 roku w parku po raz pierwszy w Poznaniu nasadzono świdośliwę Lamarcka.
W parku rosną drzewa objęte ochroną jako pomniki przyrody: grupa czterech platanów klonolistnych przy stawie o obwodach od 225 do 286 cm oraz leszczyna turecka w pobliżu ul. Marchlewskiego o obwodzie 223 cm.
Jak park łączy się z otoczeniem?
Park graniczy z kilkoma znaczącymi budynkami Poznania: z Izbą Rzemieślniczą, Collegium Novum Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza, siedzibą Dyrekcji Kolei, Uniwersytetem Ekonomicznym, biurowcem Delta oraz dworcem PKS. Na południe od parku kontynuuje się pas zieleni Parkiem Izabeli i Jarogniewa Drwęskich, a na północ — parkiem Romana Maciejewskiego. Północna część założenia została formalnie wydzielona 28 marca 2011 roku.
Informacje praktyczne
- Adres: 61-001 Poznań — wyznacz trasę w Google Maps
- Ocena w Mapach Google: 4,6 (1 243 opinie)
