Kontakt
Teraz Piątek, 9 października 2026
Przewodnik

Pomnik Starego Marycha w Poznaniu — historia i opis

• Magdalena Jankowska • 3 min czytania

Pomnik Starego Marycha w Poznaniu
Fot. Bart0012 · „Pomnik Starego Marycha” · licencja CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons Zmieniona wersja dostępna na tej samej licencji. · zdjęcie przeskalowane, kadr dopasowany do formatu strony.

Pomnik Starego Marycha to rzeźba upamiętniająca fikcyjną postać Poznaniaka mówiącego gwarą poznańską. Stoi na północnym krańcu ul. Półwiejskiej i stał się rozpoznawalnym punktem w centrum miasta.

Pomnik przedstawia postać z poznańskiej wyobraźni, znaną z radiowych słuchowisk. Postać Starego Marycha powstała jako kreacja literacka autorstwa Juliusza Kubla, a jej radiowego głosu użyczał Marian Pogasz. Rzeźba odwzorowuje twarz Pogasza jako Marycha.

Jak powstał pomysł na pomnik?

Inicjatywa ustawienia figury zrodziła się w 1998 roku w redakcji poznańskiego wydania „Gazety Wyborczej”. Ogłoszono plebiscyt pod hasłem Poznaniak na cokół!, w którym mieszkańcy zgłaszali kandydatów. Wśród propozycji pojawiły się postaci historyczne i lokalne autorytety; w głosowaniu otwartym zwyciężył jako jedyna postać fikcyjna Stary Marych.

Kto zaprojektował i kiedy odsłonięto rzeźbę?

Autorem projektu rzeźby został poznański artysta z Łazarza, Robert Sobociński. Pomnik odsłonięto 21 marca 2001 roku, przy okazji kilku wydarzeń jednocześnie: przypadała wtedy 90. rocznica urodzin Stanisława Strugarka, obchodzono pierwszy dzień wiosny i oficjalne otwarcie sezonu rowerowego. Uroczyste odsłonięcie umiejscowiło Starego Marycha w przestrzeni miejskiej o silnym natężeniu ruchu pieszego.

Co przedstawia rzeźba?

Rzeźba ukazuje Starego Marycha prowadzącego rower. Przez kierownicę przewieszona jest tradycyjna, poznańska teka, co podkreśla lokalny charakter przedstawienia. Figurę ustawiono tak, by patrzyła od strony tzw. Ceglorza — Zakładów Cegielskiego — w kierunku centrum miasta.

Jaką rolę pełni pomnik w mieście?

Umiejscowienie na północnym krańcu ul. Półwiejskiej powoduje, że pomnik wpisuje się w główny potok pieszych poruszających się deptakiem. Figura szybko zyskała popularność jako miejsce wykonywania pamiątkowych zdjęć z Poznania. Obecność postaci związanej z gwarą podkreśla lokalny kontekst kulturowy.

Stary Marych łączy elementy radiowej tradycji i miejskiej przestrzeni, co widoczne jest w samym pomyśle i w sposobie ekspozycji rzeźby.

Informacje praktyczne

Najczęstsze pytania

Kto stworzył postać Starego Marycha?
Postać Starego Marycha wymyślił <strong>Juliusz Kubl</strong> dla poznańskiej rozgłośni Polskiego Radia.
Czy twarz pomnikowego Marycha jest wzorowana na konkretnej osobie?
Tak. Twarz Starego Marycha w pomniku odpowiada twarzy radiowego odtwórcy postaci, <strong>Mariana Pogasza</strong>.
Kiedy i gdzie odsłonięto pomnik Starego Marycha?
Pomnik odsłonięto 21 marca 2001 roku na północnym krańcu ul. Półwiejskiej w centrum Poznania.
Jakie postaci pojawiły się w plebiscycie »Poznaniak na cokół!«?
W plebiscycie wymieniono między innymi Cyryla Ratajskiego, Edwarda Raczyńskiego i Wiktora Degę; wybór padł na Starego Marycha jako zwycięzcę.

Źródło: Wikipedia (CC BY-SA)

Materiały na portalu są opracowywane przy wsparciu AI.

Magdalena Jankowska

Nazywam się Magdalena Jankowska i w redakcji wielkopolska-region.pl odpowiadam za dział Przewodnik. Opisuję miejsca warte odwiedzenia w Wielkopolsce i w okolicy — zabytki, muzea, szlaki, parki i punkty widokowe, razem z praktycznymi wskazówkami dla odwiedzających.

Czytaj również