Rezerwat Archeologiczny Genius Loci znajduje się na Ostrowie Tumskim w Poznaniu i eksponuje znaleziska pochodzące z początków państwowości polskiej. Obiekt łączy wykop archeologiczny udostępniony w miejscu odkrycia z interaktywnymi urządzeniami multimedialnymi i prezentacjami holograficznymi.
Co pokazuje ekspozycja?
Zwiedzanie zaczyna się od sali kinowej, w której wyświetlany jest film „Poznań z krainy grodów” opisujący początki Poznania i prowadzone badania archeologiczne. Kolejna przestrzeń ma szklaną podłogę; pod nią udostępniono fundamenty murów związanych z działalnością biskupa Jana Lubrańskiego.
W głównej sali prezentowany jest zachowany in situ wykop archeologiczny z reliktami zewnętrznego stoku północnego pierścienia wałów grodowych z X wieku. Naprzeciw wschodniego profilu umieszczono gablotę ze znaleziskami z Ostrowa Tumskiego oraz ze Śródki.
Na niższym poziomie, około pięć metrów poniżej dzisiejszego poziomu gruntu, pokazane zostały techniki konstrukcji obwarowań grodu oraz Galeria Przodków — holograficzne rekonstrukcje twarzy osób pochowanych na XI-wiecznym cmentarzysku na Śródce. Ekspozycja uzupełnia przestrzeń przeznaczona na wystawy czasowe, a przy zachodniej ścianie rezerwatu znajduje się niewielki ogródek z ławkami.
Budynek, rozmiary i dostępność
Rezerwat otwarto 30 czerwca 2012. Teren przekazany przez kurię metropolitalną ma powierzchnię 1002 m², a sam pawilon ekspozycyjny zajmuje 631 m². Koszt budowy obiektu wyniósł około 9,7 miliona złotych.
Budynek zaprojektowała pracownia Toya Design. Zachodnia fasada wykonana z cegieł ma przypominać warstwy stratygraficzne poprzez zmieniające się wątki ceglane. Obiekt jest dostępny dla osób niepełnosprawnych. W przeszklonym holu działa kasa biletowa, w której sprzedawane są pamiątki turystyczne i publikacje archeologiczne.
Wystawy stałe
Mury Biskupa Lubrańskiego
Pierwsza sala prezentuje fragment fundamentów murów obronnych pochodzących z lat 20. XVI wieku. Konstrukcja zbudowana jest z głazów narzutowych połączonych zaprawą wapienną. Widoczne są także trzy arkady wykonane z późnogotyckiej cegły palcówki.
Przekrój Poznania
Główny eksponat to wykop archeologiczny zachowany in situ. W wykopie widoczne są dwa profile stratygraficzne: południowy o wymiarach 7×6 m z śladami rusztów i belek oraz wschodni o wymiarach 16×6 m z zachowanym stokiem wałów i negatywem przecinających go murów ceglanych. Na dnie wykopu zachowały się relikty konstrukcji skrzyniowych z drewna dębowego, maty plecionkowej oraz fragment ławy kamiennej wspierającej konstrukcję od zewnętrznej strony. Drewniane elementy uległy przemianie w tzw. czarny dąb wskutek długotrwałego zalegania w wilgotnym gruncie.
Wystawa stała zabytków z Ostrowa Tumskiego
W 2021 roku otwarta została stała ekspozycja prezentująca wybrane artefakty odkryte podczas wykopalisk prowadzonych na Ostrowie Tumskim od 1938 roku. Ponad 150 zabytków umieszczono w przeszklonej gablocie podzielonej na cztery sekcje: znaleziska z terenu Katedry i placu katedralnego, skarby kruszcowe z okolic grodu na terenie dzisiejszego jeziora Maltańskiego, zabytki z palatium oraz przedmioty z wykopalisk na Śródce.
Pokolenie 966
Na dolnym poziomie rezerwatu działa galeria holograficzna z rekonstrukcjami twarzy osób pochowanych na śródckim cmentarzysku. Zrekonstruowano twarze mężczyzny w wieku 35–40 lat, kobiety w wieku 55–60 lat, kobiety w wieku 25–30 lat oraz dziecka w wieku około 6 lat. Na holograficznych portretach pokazane są etapy rekonstrukcji: skan czaszki, układ tkanki mięśniowej i skóry oraz pełne przedstawienie wraz z ubiorem i wyposażeniem.
Przekrój P(p)oznania
Instalacja z 2018 roku to rzeźba stalowa o powierzchni imitującej rdzę, z inkrustacjami z czarnego dębu. Przebiega nad ulicą Posadzego, zaczynając się w południowo‑wschodnim narożniku rezerwatu. Rzeźba obrazuje przebieg i wysokość wałów grodowych, uwzględniając relikty znajdujące się ponad pięć metrów pod ziemią. Nocą instalacja jest podświetlana.
Ulica Posadzego prowadzi po grzbiecie dawnego wału grodowego; zachowane konstrukcje rozpoczynają się około metra pod brukiem i sięgają prawie sześciu metrów w głąb.
Informacje praktyczne
- Adres: Księdza Ignacego Posadzego 3, 61-108 Poznań — wyznacz trasę w Google Maps
- Godziny otwarcia: nd 10:00–15:00, wt–cz 9:00–16:00, pt–sob 10:00–18:00
- Telefon: +48618522167
- Strona internetowa: rezerwat.muzarp.poznan.pl
- Ocena w Mapach Google: 4,6 (712 opinii)
