Kontakt
Teraz Wtorek, 8 września 2026
Znane osoby

Stanisław Afenda — adwokat i działacz opozycyjny

Wojciech Chmielewski • 3 min czytania

Stanisław Afenda

Stanisław Afenda (22 kwietnia 1923–5 maja 1990) był polskim prawnikiem i adwokatem, znanym z obrony represjonowanych działaczy oraz z działalności w strukturach adwokatury i opozycji. W latach 1989–1990 pełnił funkcję członka Trybunału Stanu.

Dane podstawowe
Imię i nazwiskoStanisław Afenda
Urodzenie22 kwietnia 1923, Poznań
Śmierć5 maja 1990, Wrocław
Zawódprawnik, adwokat
EdukacjaUniwersytet Jagielloński (prawo)
Najważniejsze funkcjeczłonek Trybunału Stanu (1989–1990); dziekan Okręgowej Rady Adwokackiej we Wrocławiu (1983–1989)
MałżeństwoHalina Kielman (ślub 1947, 1921–1949)
Dzieckocórka Elżbieta

Stanisław Afenda był adwokatem i działaczem opozycyjnym, który w czasie swojej praktyki zawodowej bronił represjonowanych przeciwników systemu komunistycznego i angażował się w prace samorządu adwokackiego we Wrocławiu.

Życiorys i wykształcenie

Urodził się w Poznaniu w rodzinie adwokackiej, jako syn Feliksa i Anny. Ukończył Ogólnokształcące Gimnazjum im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu. W czasie okupacji pracował jako robotnik i stróż nocny oraz brał udział w działalności podziemnej; w 1943 został zatrzymany przez Gestapo i osadzony w więzieniu Montelupich.

Po wojnie kontynuował naukę na Uniwersytecie Jagiellońskim, gdzie ukończył studia prawnicze. W latach 1948–1949 odbył aplikację sądową w Sądzie Okręgowym we Wrocławiu.

Kariera adwokacka i działalność opozycyjna

W pierwszych latach po studiach pracował w Prokuratorii Generalnej (1949–1951), a następnie przez krótki czas jako radca prawny. Podjął praktykę adwokacką kolejno w Lubaniu i Bolesławcu, a od 1957 działał w Zespole Adwokackim nr 5 we Wrocławiu, którego został kierownikiem.

W Okręgowej Radzie Adwokackiej we Wrocławiu pełnił funkcje wykładowcy prawa cywilnego; od 1969 był rzecznikiem dyscyplinarnym, a w latach 1983–1989 sprawował urząd dziekana. Był członkiem Komisji Praworządności Zarządu Głównego Zrzeszenia Prawników Polskich oraz Wrocławskiego Komitetu Obywatelskiego „Solidarność”. W latach 80. występował jako obrońca represjonowanych opozycjonistów, między innymi Władysława Frasyniuka. Doświadczał represji ze strony władz komunistycznych, w tym postępowań dyscyplinarnych i rozpracowywania przez Służbę Bezpieczeństwa.

Członkostwo w Trybunale Stanu i późniejsze lata

W 1989 został powołany na członka Trybunału Stanu III kadencji i pełnił tę funkcję do śmierci w 1990 roku. Jego aktywność łączyła praktykę adwokacką z działaniem na rzecz środowiska prawniczego oraz obroną praw osób represjonowanych za działalność opozycyjną.

Odznaczenia

Otrzymał Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski w 1990 roku oraz – pośmiertnie – Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski w 2009 roku. Był także odznaczony Złotym i Srebrnym Krzyżem Zasługi oraz Złotą Odznaką Adwokatury.

Najczęstsze pytania

Kiedy i gdzie urodził się Stanisław Afenda?
Urodził się 22 kwietnia 1923 roku w Poznaniu.
Gdzie studiował prawo?
Stanisław Afenda ukończył studia prawnicze na Uniwersytecie Jagiellońskim.
Jaką rolę pełnił we wrocławskiej adwokaturze?
Był wykładowcą prawa cywilnego, rzecznikiem dyscyplinarnym od 1969 oraz dziekanem Okręgowej Rady Adwokackiej we Wrocławiu w latach 1983–1989.
Jakie odznaczenia otrzymał?
Otrzymał Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1990), pośmiertnie Krzyż Komandorski (2009), Złoty i Srebrny Krzyż Zasługi oraz Złotą Odznakę Adwokatury.

Źródło: Wikipedia (CC BY-SA)

Materiały na portalu są opracowywane przy wsparciu AI.

Wojciech Chmielewski

Nazywam się Wojciech Chmielewski i w redakcji wielkopolska-region.pl odpowiadam za dział Znani z miasta. Piszę o ludziach związanych z Wielkopolską: sportowcach, artystach, naukowcach, przedsiębiorcach i społecznikach, których nazwiska zna okolica.

Czytaj również