| Dane osobowe | |
|---|---|
| Urodzenie | 3 lutego 1908, Poznań |
| Zgon | 21 października 1984, Poznań |
| Zawód | dziennikarz, trener i sędzia pływacki, sędzia motorowy |
| Pochodzenie | ormiańskie |
| Rodzice | Zygmunt Antoniewicz i Józefa Kurzyńska |
| Wykształcenie | matura 1925, Gimnazjum im. Karola Marcinkowskiego; szkoła podoficerów-fotolaborantów 1930 |
| Działalność i zasługi | |
| Praca w prasie | Kurier Poznański, Ekspres Poznański, Głos Wielkopolski, Gazeta Chłopska |
| Działalność na Węgrzech | sekretarz Instytutu Polskiego w Budapeszcie; założyciel polskiego gimnazjum w Balatonboglár |
| Publikacja | Rozbitkowie na Węgrzech – Wspomnienia z lat 1939-1946 (1987) |
| Odznaczenia | m.in. Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1978) |
Zdzisław Antoniewicz urodził się w Poznaniu w 1908 roku. Zajął się sportem i dziennikarstwem, a od początku lat 30. był związany z pływaniem jako trener i sędzia. W czasie wojny pracował na rzecz polskiej społeczności na Węgrzech, a po 1945 brał udział w akcjach repatriacyjnych. Po powrocie do kraju kontynuował pracę w prasie i działalność społeczną.
Życiorys i działalność na Węgrzech
Był synem Zygmunta Antoniewicza i Józefy Kurzyńskiej. W 1925 roku ukończył Gimnazjum im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu, a w 1930 szkołę podoficerów-fotolaborantów, po czym przeszedł do rezerwy. W 1931 roku rozpoczął pracę jako trener i sędzia pływacki.
W 1939 roku zadebiutował jako dziennikarz w dziale sportowym Kuriera Poznańskiego. Po klęsce kampanii wrześniowej przedostał się na Węgry, gdzie początkowo był internowany w obozie w Magyarcsanád. Po zwolnieniu zamieszkał w Budapeszcie i został sekretarzem Instytutu Polskiego, odpowiadając m.in. za oświatę młodzieży uchodźczej. Za jego inicjatywą powstało wówczas polskie gimnazjum w Balatonboglár, jedyne tego typu w Europie w tamtym czasie.
Dziennikarstwo, represje i powrót do Polski
Na emigracji redagował polskojęzyczne tytuły wydawane na Węgrzech, w tym "Wieści Polskie" i "Tygodnik Polski-Materiały Obozowe". Jako delegat Ministra Opieki Społecznej reprezentował rząd emigracyjny wobec uchodźców na Węgrzech i należał do kierownictwa polskiego ruchu oporu w tym kraju. Po wojnie kierował sekcją Delegatury Międzynarodowego Czerwonego Krzyża w Budapeszcie, zajmując się repatriacją Polaków z obozów w Austrii i na Węgrzech. W styczniu 1947 roku, na wniosek Edwarda Bernarda Raczyńskiego, został attaché prasowym Poselstwa RP w Budapeszcie.
Prześladowania, praca i działalność po powrocie
Po uznaniu przez Węgry rządu w Warszawie nowe władze wezwały go do kraju; na granicy został aresztowany i osadzony bez wyroku. Został zwolniony w 1950 roku i początkowo utrzymywał się pracą kabinowego na poznańskich pływalniach. Następnie pracował jako trener pływacki w klubie KS Unia. W okresie odwilży powrócił do pracy dziennikarskiej, publikując m.in. w Ekspresie Poznańskim, Głosie Wielkopolskim i Gazecie Chłopskiej.
Kariera sportowa, organizacje i odznaczenia
Już od 1931 roku działał jako trener i sędzia pływacki; pełnił funkcje na szczeblu krajowym i międzynarodowym. Był też sędzią motorowym, łącząc działalność sportową z pracą trenerską i organizacyjną. Po powrocie do Poznania kontynuował pracę z zawodnikami jako trener w KS Unia.
W grudniu 1956 roku współzakładał Towarzystwo Przyjaźni Polsko-Węgierskiej im. Franciszka Liszta i pełnił funkcję prezesa tej organizacji aż do śmierci. Jego działalność obejmowała zarówno sferę sportową, jak i kulturalną oraz pomoc repatriacyjną.
Był autorem wspomnień zatytułowanych "Rozbitkowie na Węgrzech – Wspomnienia z lat 1939-1946", wydanych w 1987 roku. Otrzymał szereg odznaczeń, wśród nich Złotą Odznakę Honorową P.Z.M. (1966), Medal Zwycięstwa i Wolności 1945 (1972), Złotą Odznakę "Zasłużony Działacz Kultury Fizycznej" (1976), Odznakę "Zasłużony Działacz Kultury" (1978), Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1978), Medal "Za udział w wojnie obronnej 1939" (1982) oraz Odznakę Honorową Miasta Poznania (1982).
