I Opiniodawczy Zespół Sądowych Specjalistów w Poznaniu – zadania, kontakt

I Opiniodawczy Zespół Sądowych Specjalistów w Poznaniu mieści się przy Dąbrowskiego 77 A, 60-529 Poznań, a kontakt telefoniczny do sekretariatu to 61 62 83 536. Zespół przygotowuje opinie na zlecenie sądów rejonowych m.in. z Nowego Tomyśla, części dzielnic Poznania oraz kilku miast regionu. Jeśli Twoja sprawa toczy się w jednym z tych sądów, właśnie tam najprawdopodobniej trafi na badania. Warto poznać zadania I OZSS i zasady kontaktu, żeby lepiej przygotować się do całej procedury.

Czym jest I Opiniodawczy Zespół Sądowych Specjalistów w Poznaniu?

I OZSS w Poznaniu to wyspecjalizowana komórka Sądu Okręgowego w Poznaniu, która zajmuje się przygotowywaniem opinii dla sądów i prokuratur. W odróżnieniu od zwykłych poradni psychologicznych, zespół ten działa wyłącznie na zlecenie organów procesowych – bez postanowienia sądu lub prokuratora nie ma możliwości „umówienia się” tam prywatnie. Jednostka funkcjonuje na podstawie ustawy z 5 sierpnia 2015 r. o OZSS oraz wewnętrznych „Standardów OZSS”, które opisują sposób prowadzenia badań i sporządzania opinii.

Organizacyjnie I OZSS podlega Sądowi Okręgowemu w Poznaniu – to on jest podmiotem odpowiedzialnym za funkcjonowanie zespołu, obsadę kadrową i nadzór administracyjny. Z perspektywy osoby badanej ważne jest jednak coś innego: zespół nie rozstrzyga sprawy, tylko przygotowuje opinię sądowo‑psychologiczną, pedagogiczną lub lekarską, która później staje się jednym z dowodów w procesie. W praktyce ta opinia ma bardzo duże znaczenie dla wyroku, zwłaszcza w sprawach rodzinnych.

Jakie zadania realizuje I OZSS w Poznaniu?

Głównym zadaniem zespołu jest przeprowadzanie badań i formułowanie wniosków dla sądów w sprawach cywilnych, rodzinnych i karnych. Chodzi przede wszystkim o postępowania, w których trzeba ocenić relacje rodzinne, kompetencje wychowawcze, stan psychiczny, poziom rozwoju dziecka czy ryzyko przemocy. W zespole pracują m.in. biegli psychologowie, pedagodzy i lekarze, którzy – działając jako biegli – podpisują się pod wspólną opinią.

W typowej sprawie rodzinnej sąd zleca ocenę więzi dziecka z każdym z rodziców, poziomu ich dojrzałości emocjonalnej i wpływu konfliktu na małoletniego. Badanie obejmuje rozmowy, obserwacje, często testy psychologiczne, a czasem także analizę dokumentacji medycznej czy szkolnej. W sprawach karnych eksperci mogą wypowiadać się np. o poczytalności, wiarygodności zeznań, konsekwencjach psychicznych przemocy czy nadużyć seksualnych. Zespół nie decyduje, komu powierzyć dziecko, ale stwierdza, jakie rozwiązanie w największym stopniu chroni jego dobro.

Na jakiej podstawie prawnej działa OZSS?

Funkcjonowanie opiniodawczych zespołów sądowych specjalistów reguluje ustawa o OZSS z 5 sierpnia 2015 r. To ten akt określa, że OZSS przygotowuje opinie na potrzeby sądów powszechnych i prokuratur, a także wskazuje, że nadzór merytoryczny nad pracą zespołów sprawuje Ministerstwo Sprawiedliwości. Ustawa odróżnia OZSS od dawnych rodzinnych ośrodków diagnostyczno‑konsultacyjnych – zmieniono podstawę prawną, zakres zadań i sposób włączenia opinii do procesu.

Istotne znaczenie mają także tzw. Standardy OZSS. W pkt 9.3 zapisano, że materiały z badania, które stanowią podstawę wydania opinii, nie są udostępniane osobom badanym. Dotyczy to np. arkuszy testów i roboczych notatek. Rozwiązanie to budzi wiele emocji wśród rodziców, ale dla sądu i biegłych oznacza wyraźną ramę prawną – to, co trafia do akt, to już tylko gotowa opinia, a nie surowe dane.

Jak wygląda nadzór nad OZSS?

Ministerstwo Sprawiedliwości nadzoruje 66 zespołów OZSS, które działają obecnie w Polsce. Nadzór dotyczy terminowości sporządzania opinii, stosowania standardów metodologicznych oraz przestrzegania procedur badań psychologicznych, pedagogicznych i lekarskich. Resort może zarządzać kontrole – zwłaszcza gdy pojawiają się skargi lub wątpliwości co do jakości pracy konkretnej jednostki – i sprawdzać, czy opisane w nich nieprawidłowości znajdują potwierdzenie w dokumentach.

Trzeba też pamiętać, że biegli – w tym psychologowie – są związani tajemnicą zawodową. Ministerstwo wprost wskazuje, że badania psychologiczne i lekarskie nie są czynnościami procesowymi w rozumieniu procedury cywilnej czy karnej, dlatego nie utrwala się ich przy użyciu urządzeń rejestrujących obraz i dźwięk. To tłumaczenie zakazu nagrywania badań, który w praktyce jest stałym elementem pracy OZSS.

Gdzie znajduje się I OZSS w Poznaniu i jak się skontaktować?

Siedziba I OZSS nie mieści się w głównym gmachu Sądu Okręgowego przy ul. Stanisława Hejmowskiego, lecz w osobnym budynku przy ulicy Dąbrowskiego. To ważna informacja dla osób, które przychodzą na badania pierwszy raz – część rodziców intuicyjnie kieruje się do gmachu sądu, tymczasem badania odbywają się w innej części miasta. W 2026 r. aktualne są następujące dane teleadresowe:

Dla I OZSS w Poznaniu istotne są jeszcze dwa numery: faks 61 62 83 546, którego używa się przy oficjalnej korespondencji z sądem i innymi instytucjami, oraz centrala telefoniczna Sądu Okręgowego 61 62 83 000, gdzie można zostać przełączonym do konkretnego działu. Adres e‑mail I OZSS to [email protected] – służy głównie do kontaktu między jednostkami wymiaru sprawiedliwości, ale bywa też wykorzystywany do spraw organizacyjnych związanych z terminami badań.

I Opiniodawczy Zespół Sądowych Specjalistów w Poznaniu przyjmuje na badania wyłącznie osoby skierowane formalnym postanowieniem sądu lub prokuratury, a bez tego dokumentu nie można umówić się tam „z ulicy”.

Jaką właściwość miejscową ma I OZSS w Poznaniu?

Nie każdy mieszkaniec Poznania czy Wielkopolski trafia na badania właśnie do tej jednostki. Zespoły zostały podzielone według tzw. właściwości miejscowej, która jest powiązana z obszarem działania konkretnych sądów rejonowych. W skrócie: to, gdzie odbędą się badania, zależy od sądu prowadzącego postępowanie, a nie od tego, gdzie faktycznie mieszka rodzic czy dziecko. Dla I OZSS w Poznaniu lista jest jasno określona.

Zgodnie z informacjami Sądu Okręgowego w Poznaniu, I OZSS w Poznaniu przygotowuje opinie dla spraw z obszaru następujących sądów rejonowych: Sąd Rejonowy w Nowym Tomyślu, Sąd Rejonowy Poznań – Grunwald i Jeżyce, Sąd Rejonowy Poznań – Nowe Miasto i Wilda, Sąd Rejonowy w Środzie Wielkopolskiej, Sąd Rejonowy w Obornikach oraz Sąd Rejonowy we Wrześni. Jeśli Twoja sprawa biegnie w jednym z tych sądów, to właśnie tam najczęściej trafia zlecenie na opinię psychologiczno‑pedagogiczną.

Kiedy sprawa trafi do innego OZSS?

Dla innych obszarów właściwe są pozostałe jednostki – II OZSS w Poznaniu oraz III OZSS w Lesznie. Drugi zespół obsługuje m.in. sprawy z Gniezna, Grodziska Wielkopolskiego, Poznania – Starego Miasta, Szamotuł i Śremu. Trzeci, z siedzibą w Lesznie, zajmuje się obszarem sądów rejonowych w Gostyniu, Kościanie, Lesznie, Rawiczu i Wolsztynie. Ten podział bywa mylący dla stron procesu, ale dla sądu jest przejrzysty – wynika z przypisania OZSS do konkretnych okręgów i rejonów.

Jeśli więc zastanawiasz się, gdzie odbędą się Twoje badania, najprościej jest spojrzeć na nazwę sądu rejonowego w nagłówku pisma. Przy sprawie z Nowego Tomyśla czy Środy Wielkopolskiej z dużym prawdopodobieństwem chodzi o I OZSS, przy sprawie z Gniezna – już o II OZSS, a przy Lesznie lub Rawiczu – o zespół w Lesznie. Sąd w postanowieniu wskazuje konkretną jednostkę, więc ostateczną odpowiedź zawsze znajdziesz w akcie.

Co jeśli sprawa dotyczy innej części Poznania lub województwa?

Dzielnice Poznania są „podzielone” między zespoły – Grunwald, Jeżyce, Nowe Miasto i Wilda należą do I OZSS, a Stare Miasto do II OZSS. Inne miasta województwa, które nie znajdują się na liście I OZSS, są przypisane właśnie do pozostałych dwóch jednostek albo – w razie innej właściwości okręgowej – do zespołów funkcjonujących poza poznańskim okręgiem. Osoba uczestnicząca w postępowaniu nie ma możliwości „wyboru” OZSS – wskazuje go sąd zgodnie z mapą właściwości.

Jeśli Twoje postępowanie toczy się przed Sądem Rejonowym Poznań – Grunwald i Jeżyce lub Poznań – Nowe Miasto i Wilda, opinię w sprawie rodzinnej przygotuje co do zasady I OZSS w Poznaniu przy Dąbrowskiego 77 A.

Jak przygotować się do badania w I OZSS w Poznaniu?

Spotkanie z zespołem sądowych specjalistów bywa dla rodziców jednym z najbardziej stresujących momentów całej sprawy. Z jednej strony wiedzą, że opinia będzie ważnym dowodem, z drugiej – nie mają dostępu do arkuszy testowych ani nagrania przebiegu badania, bo Standardy OZSS zabraniają udostępniania materiałów źródłowych i nagrywania. Taki układ sił wywołuje silne emocje, ale dobre przygotowanie merytoryczne i spokojne przedstawienie swojej perspektywy realnie pomagają przejść przez procedurę.

W badaniu bierze udział nie tylko rodzic, lecz także dziecko, a nierzadko oboje rodzice jednocześnie. Psychologowie prowadzą wywiad, obserwują interakcje, zadają pytania o codzienny plan dnia, podział obowiązków, sposób reagowania na konflikty czy chorobę dziecka. Z kolei testy psychologiczne – jeżeli są stosowane – sprawdzają m.in. stabilność emocjonalną, poziom lęku, dojrzałość osobowości. Wyniki nie są przekazywane badanym, ale zostają w dokumentacji zespołu i wpływają na końcowe wnioski.

Jakie prawa i ograniczenia ma osoba badana?

Osoba kierowana na badanie ma prawo znać treść postanowienia sądu oraz zakres pytań, które zostały zadane OZSS. Może zgłosić zastrzeżenia do sposobu prowadzenia badania czy do zachowania konkretnego specjalisty – najpierw w formie uwagi do protokołu, a później ewentualnie w skardze do prezesa sądu okręgowego albo w piśmie do Ministerstwa Sprawiedliwości. Ma też możliwość wnioskowania o dopuszczenie opinii innego biegłego lub instytutu, jeżeli uzna, że wnioski OZSS są niejasne lub sprzeczne z pozostałym materiałem dowodowym.

Z drugiej strony istnieją istotne ograniczenia. Standardy zabraniają nagrywania badania – zespół ma wręcz obowiązek poinformować o „braku zgody na rejestrację” oraz o tym, że złamanie zakazu może skutkować przerwaniem czynności. Standardy OZSS pkt 9.3 wyłączają też prawo do wglądu w materiały robocze, więc rodzic nie zobaczy arkuszy testowych ani rysunków dziecka. Dostaje jedynie gotową opinię do akt sprawy, którą może następnie analizować z pełnomocnikiem.

Jak praktycznie podejść do badania?

Dobrym punktem wyjścia jest spokojne przeczytanie postanowienia o dopuszczeniu dowodu z opinii OZSS – są tam pytania, na które zespół ma odpowiedzieć. Warto też spisać fakty z codziennego życia dziecka: kto odprowadza do szkoły, kto chodzi na wywiadówki, jak wyglądają wizyty lekarskie, jak dzieli się opieką w wakacje. Te informacje pomagają precyzyjnie opowiedzieć o sytuacji rodzinnej bez wchodzenia w długie, chaotyczne dygresje. Dobrze jest też uprzedzić dziecko, gdzie idzie i kto będzie z nim rozmawiał, ale bez straszenia czy sugerowania odpowiedzi.

Im bardziej konkretne i spokojne informacje przekazujesz zespołowi – daty, fakty, przykłady z życia dziecka – tym łatwiej później odnieść się do treści opinii w toku sprawy.