| Dane osobowe | |
|---|---|
| Pełne nazwisko | Bogumił Witalis Andrzejewski |
| Data urodzenia | 1 lutego 1922 |
| Miejsce urodzenia | Poznań |
| Data śmierci | 1 grudnia 1994 |
| Miejsce śmierci | Hemel Hempstead, Anglia |
| Zawód i zasługi | |
| Zawód | językoznawca, poeta |
| Specjalizacja | języki kuszyckie, literatura somalijska |
| Pracodawca | School of Oriental and African Studies, University of London |
| Wykształcenie | Oriel College, Oxford; SOAS, University of London; PhD (1962) |
| Najważniejsze prace | Declensions of Somali Nouns; badania nad literaturą somalijską |
| Odznaczenia | Order Gwiazdy Somalijskiej (komandorski, 1988) |
| Małżonek | Sheila Muriel Weekes (od 1946) |
| Służba wojskowa | Brygada Strzelców Karpackich; ranny pod Tobrukiem |
Bogumił Andrzejewski był polskim uczonym zajmującym się językami i literaturą Afryki Wschodniej oraz autorem poezji. Przeprowadził badania terenowe nad językami kuszyckimi, współtworzył oficjalną ortografię języka somalijskiego i przez wiele lat wykładał w London School of Oriental and African Studies.
Dzieciństwo i losy wojenne
Urodził się w Poznaniu jako syn Teofila i Zofii. Uczył się w Gimnazjum im. Bergera w Poznaniu, a następnie w Zakopanem w Gimnazjum i Liceum im. Oswalda Balzera. Pod koniec sierpnia 1939 roku wyjechał z Poznania do Warszawy, którą opuścił w lutym 1940 roku. Przedostał się na Węgry, a w 1941 roku dotarł do Palestyny i zaciągnął się do Samodzielnej Brygady Strzelców Karpackich.
W 1941 roku został ranny w bitwie pod Tobrukiem. W czasie wojny publikował pierwsze utwory poetyckie w pismach żołnierskich i emigracyjnych, m.in. w "Przy kierownicy w Tobruku", "Kurierze Polskim w Bagdadzie", "Polsce Walczącej" i londyńskim "Nowa Polska".
Kariera naukowa i badania nad językami kuszyckimi
Po wojnie osiadł w Wielkiej Brytanii. W 1946 roku ożenił się z Sheilą Muriel Weekes. Studiował anglistykę i język staronorweski na Oriel College w Oksfordzie, gdzie w 1947 roku uzyskał stopień Bachelor of Arts in English Language and Literature. Następnie kształcił się w School of Oriental and African Studies, studiując językoznawstwo ogólne i klasyczny arabski.
W latach 1950–1951 prowadził badania nad językiem somalijskim w Brytyjskim Protektoracie Somaliland, pracując nad stworzeniem ortografii. Wykładał języki i literaturę kuszycką na Uniwersytecie Londyńskim od 1952 roku. W 1962 roku obronił pracę doktorską Declensions of Somali Nouns pod kierunkiem Malcolma Guthriego. Przez kolejne dekady prowadził badania terenowe w Etiopii, Kenii i Somalii, był docentem, a w 1980 roku mianowano go profesorem języków i literatur kuszyckich.
Publikował artykuły w czasopismach takich jak African Language Studies i Ethiopianist Notes (później Northeast African Studies). Tłumaczył z somalijskiego dramaty i powieści oraz redagował antologie i studia dotyczące literatury somalijskiej. W uznaniu wkładu w rozwój języka somalijskiego rząd Somalii uhonorował go w 1988 roku Orderem Gwiazdy Somalijskiej w stopniu komandorskim.
Twórczość poetycka
Andrzejewski napisał ponad osiemdziesiąt utworów obejmujących wiersze, poematy i opowieści. Wydał pojedynczy arkusz poetycki Na wszelki wypadek (1957) oraz zbiór Podróż do krajów legendarnych (1985), który w Polsce ukazał się drukiem w 2000 roku nakładem oficyny "Agawa". Pisał między innymi dla paryskiej "Kultury" i londyńskich "Wiadomości".
Czesław Miłosz zauważył, że pisał wiersze dla własnej przyjemności, w chwilach wolnych od zajęć naukowych. W 1970 roku otrzymał nagrodę "Wiadomości" za utwory opublikowane w tym piśmie w 1969 roku.
Śmierć i wspomnienia
Zmarł 1 grudnia 1994 roku w Hemel Hempstead w wieku 72 lat. Nabożeństwo ku pamięci odbyło się 15 marca 1995 roku w Londynie w katolickim kościele św. Anzelma i św. Cecylii, a później wspomniano go w Senior Common Room w SOAS, gdzie zebrało się liczne grono rodziny, przyjaciół, uczonych i byłych studentów.
Wspominano jego zaangażowanie w sprawy Somalii i bliskie związki z tamtejszą kulturą. W Somalii nazywano go między innymi "lemuryjskim wędrowcem" i "misjonarzem słów", określenia podkreślające jego znaczenie dla kodyfikacji i popularyzacji kultury somalijskiej.
