Kontakt
Teraz Wtorek, 8 września 2026
Znane osoby

Stefan Andrzejewski — pułkownik i powstaniec wielkopolski

Kamil Borkowski • 3 min czytania

Stefan Andrzejewski

Stefan Marian Andrzejewski (5 września 1899–13 czerwca 1996) był pułkownikiem Wojska Polskiego, powstańcem wielkopolskim i inwalidą wojennym.

Dane osobowe
Imię i nazwiskoStefan Marian Andrzejewski
Urodzenie5 września 1899, Poznań
Śmierć13 czerwca 1996, Warszawa
PochówekCmentarz Wojskowy na Powązkach (kw. C7-1-38)
Służba i rola
RolaPułkownik Wojska Polskiego, powstaniec wielkopolski, inwalida wojenny
Związki rodzinneŻonaty z Ireną Anną ze Szpakowskich (1901–1985); syn Marian (ur. 1929)
Zawód i funkcje
ZawódUrzędnik (Państwowy Bank Rolny), dyrektor biura w Urzędzie Rady Ministrów
Pełnione funkcjeDelegat UNRRA w Ministerstwie Pracy i Polityki Społecznej; przewodniczący Krajowej Komisji Weteranów Powstania Wielkopolskiego
Odznaczenia (wybrane)
Ordery i odznaczeniaKrzyż Oficerski OOP, Krzyż Kawalerski OOP, Złoty Krzyż Zasługi, Krzyż Walecznych, Wielkopolski Krzyż Powstańczy, Order Sztandaru Pracy II kl.

Stefan Marian Andrzejewski był żołnierzem, który rozpoczął służbę w armii pruskiej, a później włączył się do walk o niepodległość Polski jako uczestnik powstania wielkopolskiego.

Życiorys i służba wojskowa

Urodził się w Poznaniu; tam ukończył szkołę handlową i działał w Towarzystwie Tomasza Zana. 1 czerwca 1917 został wcielony do armii pruskiej i w jej szeregach trafił do 20 pułku artylerii lekkiej. Walczył we Flandrii i został ranny we Francji.

Powstanie wielkopolskie zastało go na urlopie zdrowotnym. 27 grudnia 1918 włączył się do walk ulicznych w Poznaniu i współtworzył artylerię powstańczą pod dowództwem Kazimierza Nieżychowskiego. Uczestniczył w bitwie o Ławicę 5–6 stycznia 1919 oraz w walkach pod Szubinem, Kcynią, Paterkiem i Rynarzewem. W marcu 1919 pojechał na pomoc walczącym o Lwów, a jesienią tego samego roku wrócił do Poznania.

W okresie międzywojennym służył w 15 pułku artylerii polowej, a następnie w 7 pułku artylerii ciężkiej. W maju 1920 został ranny w wojnie z bolszewikami. 29 stycznia 1932 otrzymał mianowanie na porucznika w korpusie oficerów rezerwy artylerii ze starszeństwem z 2 stycznia 1932. W 1934 przesunięto go do korpusu oficerów rezerwy uzbrojenia.

Działalność w czasie II wojny i praca powojenna

W 1939 został zmobilizowany i walczył pod Kutnem. Po wzięciu do niewoli niemieckiej zdołał z niej zbiec. W czasie okupacji pracował w Państwowym Banku Rolnym w Warszawie.

Po wojnie był delegatem do spraw UNRRA w Ministerstwie Pracy i Polityki Społecznej w latach 1946–1949, działając na Wybrzeżu. Od 1951 pracował w Urzędzie Rady Ministrów jako dyrektor biura. W latach 1962–1964 pełnił funkcję przewodniczącego Krajowej Komisji Weteranów Powstania Wielkopolskiego przy Zarządzie Głównym ZBOWiD-u. W 1969 przeszedł na emeryturę i mieszkał w Warszawie jako aktywny członek środowiska powstańców.

Stopnie, wyróżnienia i ostatnie lata

W 1972 został mianowany kapitanem. Otrzymał między innymi Krzyż Oficerski i Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski, Złoty Krzyż Zasługi, Krzyż Walecznych, Wielkopolski Krzyż Powstańczy (24 stycznia 1958) oraz Order Sztandaru Pracy II klasy.

Zmarł 13 czerwca 1996 w Warszawie. Został pochowany na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach (kwatera C7-1-38).

Najczęstsze pytania

Kiedy i gdzie urodził się Stefan Andrzejewski?
Urodził się 5 września 1899 w Poznaniu.
W jakich walkach brał udział podczas powstania wielkopolskiego?
Współtworzył artylerię powstańczą, uczestniczył w bitwie o Ławicę (5–6 stycznia 1919) oraz w walkach pod Szubinem, Kcynią, Paterkiem i Rynarzewem.
Gdzie został pochowany Stefan Andrzejewski?
Został pochowany na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach, kwatera C7-1-38.
Jakie pełnił funkcje po II wojnie światowej?
Był delegatem do spraw UNRRA w Ministerstwie Pracy i Polityki Społecznej (1946–1949), dyrektorem biura w Urzędzie Rady Ministrów od 1951 oraz przewodniczącym Krajowej Komisji Weteranów Powstania Wielkopolskiego (1962–1964).

Źródło: Wikipedia (CC BY-SA)

Materiały na portalu są opracowywane przy wsparciu AI.

Kamil Borkowski

Nazywam się Kamil Borkowski i w redakcji wielkopolska-region.pl odpowiadam za dział Interwencje służb. Zbieram komunikaty policji, straży pożarnej i pogotowia w Wielkopolsce, opisuję zdarzenia drogowe, pożary i akcje ratunkowe oraz ostrzeżenia dla mieszkańców.

Czytaj również