Kontakt
Teraz Wtorek, 8 września 2026
Znane osoby

Marian Andrzejewski — architekt i urbanista z Poznania

Kamil Borkowski • 4 min czytania

Marian Andrzejewski
Fot. MOs810 · „ZUS Poznan” · licencja CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons Zmieniona wersja dostępna na tej samej licencji. · zdjęcie przeskalowane, kadr dopasowany do formatu strony.

Marian Andrzejewski był polskim architektem, urbanistą, inżynierem i budowniczym związanym z Poznaniem. Realizował projekty budynków świeckich i sakralnych oraz prowadził własną pracownię w mieście.

Dane osobowe
Urodzenie21 stycznia 1882, Poznań
Śmierć20 stycznia 1962, Poznań
Zawódarchitekt, urbanista, inżynier, budowniczy
Wykształcenie
SzkołaGimnazjum Marii Magdaleny; Wyższa Szkoła Techniczna Charlottenburg (1907)
Działalność
PracowniaWłasna pracownia przy placu Wolności w Poznaniu (1922–1939)
FunkcjePrezes Koła Architektów w Poznaniu; prezes Wydziału Architektów STP; członek Wydziału Technicznego PTPN

Marian Andrzejewski związany był z Poznaniem zawodowo i społecznie. W okresie międzywojennym prowadził pracownię projektową i realizował zarówno obiekty świeckie, jak i sakralne.

Jak przebiegały początki i wykształcenie?

Urodził się w rodzinie mistrza kominiarskiego Konstantego i Franciszki z Ginterów. Uczęszczał do Gimnazjum Marii Magdaleny w Poznaniu. W 1907 ukończył Wyższą Szkołę Techniczną w Charlottenburgu. Po studiach odbył praktyki budowlane w Berlinie i Hanowerze i w 1912 wrócił do Poznania.

Jak wyglądała kariera zawodowa i jakie projekty realizował?

W latach 1922–1939 prowadził własną pracownię przy placu Wolności w Poznaniu. Wśród projektów świeckich wymienić można projekt pałacu w Czaczu (1912), przebudowę pałacu Bojanowskich w Grabonogu oraz projekt nie zrealizowanego Pomnika Wolności na placu Wolności w Poznaniu, za który otrzymał pierwszą nagrodę wspólnie z Władysławem Marcinkowskim. Zrealizował przebudowę dawnej słodowni browaru Huggerów na centralną restaurację PWK (1929) oraz brał udział przy gmachu ZUS przy ul. Dąbrowskiego (1931) — choć jego projekt zajął drugą pozycję, ostatecznie zrealizowano koncepcję bliską wizji Andrzejewskiego.

Do innych prac należą projekty budynków fabrycznych i parowozowni dla zakładów HCP, olejarnia i cukrownie w rejonie Szamotuł, budynek szkoły na Naramowicach przy ul. Rubież (1935), fabryka opon Stomil w Dębicy (1936), osiedle Vesty w Poznaniu (1936–1937) oraz projekt gmachu Urzędu Wojewódzkiego w Toruniu, za który otrzymał I nagrodę. Po II wojnie światowej uczestniczył w odbudowie obiektów w Poznaniu, m.in. Państwowego Banku Rolnego i hal fabrycznych „Stomilu”.

Jakie były główne realizacje sakralne?

W pracach sakralnych kierował m.in. odnową kościoła farnego w Poznaniu (1913–1915) oraz przebudową i renowacją obiektów kurialnych na Ostrowie Tumskim. Projektował i przebudowywał liczne kościoły: w Silnej koło Międzychodu (1925), św. Barbary i św. Maurycego w Inowrocławiu (1927), w Łowyniu (1927), w Skórzewie (1927–1928) oraz kościół Świętej Trójcy w Poznaniu (1926–1937), który dokończono pod koniec XX wieku. Pracował także przy restaurowaniu drewnianych świątyń, między innymi kościoła św. Mikołaja w Wierzenicy (1932).

Jak działał w organizacjach i czego dotyczyła praca nauczająca?

Był aktywny w środowisku technicznym i architektonicznym. Wstąpił do Wydziału Technicznego Polskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk w Poznaniu w 1912 i pracował w nim do 1945, pełnił funkcję sekretarza w latach 1913–1916. Od 1919 przewodził Wydziałowi Architektów w ramach Stowarzyszenia Techników Polskich. Od 29 marca 1929 był prezesem Koła Architektów w Poznaniu. W 1934 został członkiem Stowarzyszenia Architektów Rzeczypospolitej Polskiej.

Od 1927 wykładał budownictwo kościelne w seminarium arcybiskupim w Poznaniu. Po 1945 pracował w Szkole Inżynierskiej, a w 1954 został kierownikiem Zakładu Budownictwa Przemysłowego. Był też biegłym zaprzysiężonym przy Sądzie Apelacyjnym w Poznaniu.

Jak wyglądało życie prywatne i jakie otrzymał odznaczenia?

W 1918 zawarł związek małżeński z Łucją Lindner (1894–1962). Zmarł 20 stycznia 1962 w Poznaniu, dzień przed osiemdziesiątymi urodzinami. Pogrzeb odbył się 24 stycznia 1962, a pochowany został na Cmentarzu na Junikowie w Poznaniu (pole 16-30-18).

Otrzymał Srebrny Krzyż Zasługi (11 listopada 1936) oraz został odznaczony tytułem Oficera Orderu Palm Akademickich (Francja).

Najczęstsze pytania

Kiedy i gdzie urodził się Marian Andrzejewski?
Urodził się 21 stycznia 1882 w Poznaniu.
Gdzie zdobył wykształcenie architektoniczne?
Ukończył Gimnazjum Marii Magdaleny w Poznaniu oraz Wyższą Szkołę Techniczną w Charlottenburgu (1907).
Jakie są niektóre z jego ważniejszych projektów?
Wśród projektów znajdują się pałac w Czaczu (1912), przebudowa pałacu Bojanowskich w Grabonogu, projekt Pomnika Wolności (I nagroda, niezrealizowany), gmachy przemysłowe dla HCP, fabryka Stomil w Dębicy i osiedle Vesty w Poznaniu.
Jakie odznaczenia otrzymał Marian Andrzejewski?
Otrzymał Srebrny Krzyż Zasługi (11 listopada 1936) oraz tytuł Oficera Orderu Palm Akademickich (Francja).

Źródło: Wikipedia (CC BY-SA)

Materiały na portalu są opracowywane przy wsparciu AI.

Kamil Borkowski

Nazywam się Kamil Borkowski i w redakcji wielkopolska-region.pl odpowiadam za dział Interwencje służb. Zbieram komunikaty policji, straży pożarnej i pogotowia w Wielkopolsce, opisuję zdarzenia drogowe, pożary i akcje ratunkowe oraz ostrzeżenia dla mieszkańców.

Czytaj również