27 września 2026 roku nad Zalewem Zemborzyckim i na Bystrzycy odbył się ogólnopolski finał akcji „Cała Polska na kajaki” organizowanej przez Fundację Czysta Rzeka. W lubelskim wydarzeniu udział wzięły rodziny z dziećmi oraz doświadczeni kajakarze, a działania polegały na sprzątaniu linii brzegowej, szuwarów i płynącej tafli wody. Finał miał formę masowego spływu połączonego z regatami i konkursem na najciekawsze znalezisko.
Co zebrano podczas finału w Lublinie?
Podczas lubelskiego finału wolontariusze zgromadzili 28 worków ze śmieciami i wydobyli z wody oraz szuwarów kilka nietypowych przedmiotów. Organizatorzy odnotowali między innymi koło od wózka dziecięcego, metalowe elementy, maszynkę do golenia, ciśnieniomierz, mata do masażu oraz szklaną butelkę z listem wewnątrz. W szuwarach odnaleziono też duży separator drogowy, który został przetransportowany kajakiem do punktu zbiórki odpadów. MOSiR Lublin informował, że po akcji uczestnikom zapewniono ciepły posiłek.
Jak przebiegała akcja w skali kraju?
W całej Polsce sprzątanie rzek odbywało się przez cały wrzesień w ramach około 29 akcji zorganizowanych w 16 województwach. Fundacja Czysta Rzeka i lokalne sztaby zgromadziły łącznie ponad 540 wolontariuszy, którzy w czasie tegorocznych spływów wyciągnęli z wód blisko 5 ton odpadów. Lokalne akcje przyniosły różne wyniki — nad Brdą wyłowiono znak drogowy i dmuchany materac, w Jurze 21 osób zebrało około 350 kilogramów śmieci z odcinka Warty, a z Sanu wyciągnięto m.in. cztery duże opony i dziecięcy rowerek.
Co oferowano uczestnikom i jakie były zasady finału?
Rejestracja na lubelski finał rozpoczynała się o godzinie 11:00 w Marinie nad Zalewem Zemborzyckim (ul. Krężnicka 6A), a start spływu zaplanowano na 11:45. Uczestnicy otrzymywali pakiet wolontariusza zawierający rękawice, worki i pamiątkową koszulkę. Organizatorzy udostępniali bezpłatnie kajaki na czas akcji. W programie znalazły się także regaty kajakowe z pulą nagród 5000 zł oraz konkurs na najciekawsze znalezisko.
Szerszy kontekst i dotychczasowe osiągnięcia
„Cała Polska na kajaki” jest częścią ruchu Operacja Czysta Rzeka i odbywa się jesienią jako uzupełnienie wiosennych działań. Po pierwszej edycji w 2025 roku, kiedy w akcji wzięło udział niemal 300 osób i zebrano 4,5 tony odpadów, tegoroczna odsłona objęła cały kraj. W ciągu ośmiu edycji Operacji Czysta Rzeka łącznie zmobilizowano 138 192 uczestników, którzy usunęli z środowiska około 2837 ton śmieci. Badanie EKObarometr 2026, w którym Fundacja Czysta Rzeka wystąpiła jako partner ekspercki, pokazuje dodatkowo zróżnicowane postawy społecznej wobec systemu kaucyjnego i zachowań związanych z porzucaniem opakowań.
Łączna liczba lokalnych spływów i zgromadzonych w nich wolontariuszy potwierdza skalę i zasięg inicjatywy.