W lasach Wielkopolski występują zarówno dobrze znane ssaki — lisy, sarny, jelenie i dziki — jak i znacznie rzadsze gatunki, np. muflon oraz duże nietoperze o rozpiętości skrzydeł sięgającej niemal pół metra. Lasy zajmują jedną czwartą powierzchni województwa, a ich rozmieszczenie jest nierównomierne. Leśnicy prowadzą działania ochronne we współpracy z Regionalnymi Dyrekcjami Ochrony Środowiska i z ornitologami.
Jakie rzadkie gatunki można spotkać w Wielkopolsce?
Wśród rzadziej obserwowanych zwierząt wymienia się muflona — opisywanego jako dzika owca z zakręconymi rogami — oraz nietoperze o dużej rozpiętości skrzydeł. W regionie występują też drapieżniki takie jak wilki, a prowadzono programy introdukcji rysia na obszarze działania poznańskiej dyrekcji Lasów Państwowych. W lasach spotyka się także gatunki związane z terenami wodno-błotnymi; jedną z ważnych populacji tworzy żółw błotny, objęty ścisłą ochroną i chroniony w specjalnych rezerwatach.
Jakie działania ochronne prowadzą leśnicy?
Leśnicy tworzą rezerwaty przyrody oraz wyznaczają strefy ochrony całorocznej i okresowej wokół stanowisk ptaków objętych ścisłą ochroną. W praktyce prowadzone są prace monitoringowe populacji, wieszanie budek lęgowych i budowa platform dla ptaków szponiastych. Plan działań obejmuje także koszenie łąk w celu zachowania różnorodności siedlisk, utrzymanie łąk kwietnych wspierających dzikie zapylacze oraz zwalczanie inwazyjnych gatunków roślin, jak czeremcha amerykańska i rdestowce.
Gdzie chronione są siedliska wodno-błotne?
Lasom Państwowym przyświeca długotrwały program retencji wód, prowadzony od ponad 30 lat. W efekcie powstały rezerwaty i odnowione zbiorniki wodne, które poprawiły warunki dla gatunków związanych z mokradłami. Przykładem jest rezerwat w Nadleśnictwie Karczma Borowa koło Leszna, gdzie prowadzona jest ochrona populacji żółwia błotnego. Coroczne obserwacje wskazują na stabilność tej populacji.
Co robić przy obserwacji obcych i zagrożonych gatunków?
W przypadku zauważenia inwazyjnych gatunków, takich jak jenot czy szop pracz, zgłoszenia przyjmują lokalne służby — straż miejska lub gminna. Prawo klasyfikuje te gatunki jako inwazyjne i przewiduje możliwość ich odłowu przez cały rok. Samorządy organizują działania eliminacyjne i kierują na miejsce osoby licencjonowane do odłowu. Wokół miejsc lęgowych gatunków podlegających ścisłej ochronie bywają wprowadzane strefy ochronne — do kilkuset metrów od gniazda — z zakazem prowadzenia prac leśnych i ograniczeniem ruchu w okresie lęgowym.
Leśnicy podkreślają, że monitoring populacji i współpraca z przyrodnikami przynoszą efekty. Dzięki programom ochronnym odbudowano już populacje bobra, cietrzewia, głuszca i żubra. Lasy zajmują jedną czwartą powierzchni województwa.
