Muzeum Zamek Górków w Szamotułach mieści się w zespołu zabytkowych budynków położonych w parku przy ul. Wronieckiej. Placówka powstała jako muzeum w 1957 roku, a tradycje zbieractwa i zainteresowania lokalną przeszłością sięgają w mieście XIX wieku. W skład zespołu wchodzą zamek, baszta, oficyna i spichlerz; budynki pełnią różne funkcje wystawiennicze i edukacyjne.
Jaka jest historia zamku i legenda Czarnej Księżniczki?
Zamek związany jest z rodem Górków i z historią Halszki z Ostroga, znanej jako Czarna Księżniczka. Halszka urodziła się w 1539 roku i była dziedziczką rozległych dóbr; jej kolejne małżeństwa miały wymiar polityczny. Po ślubie z Łukaszem III Górką trafiła do Szamotuł i według przekazów spędziła część życia odosobniona w baszcie, nosząc rzekomo czarne szaty i zasłaniając twarz. Baszta stała się trwale związana z tą legendą, choć historycy dyskutują, które elementy opowieści są faktami, a które późniejszymi dopowiedzeniami.
Co obejmuje ekspozycja i jakie są kolekcje?
Muzeum prezentuje stałe wnętrza zamkowe oraz wystawę ikon. W baszcie znajduje się ekspozycja poświęcona historii Halszki i dziejom miasta. Oficyna mieści zbiory etnograficzne, a w spichlerzu pokazywane jest malarstwo współczesne na desce, uznawane za rzadką kolekcję. W zasobach placówki znajdują się także figurki z Pacykowa, które muzeum traktuje jako lokalny fenomen sztuki.
Jak i kiedy można zwiedzać?
Sezon maj–wrzesień: muzeum jest czynne wtorek–sobota w godzinach 9:00–16:00 oraz w niedziele i święta od 10:00 do 17:00. W okresie październik–kwiecień obowiązują godziny wtorek–piątek 9:00–16:00 oraz sobota, niedziela i święta 10:00–16:00; w poniedziałki obiekty są zamknięte. Bilet do pojedynczego obiektu kosztuje 8 zł (ulgowy 5 zł), wejście do wszystkich obiektów jest w cenie 20 zł (ulgowy 15 zł), a w każdy czwartek wstęp do zamku i spichlerza jest bezpłatny.
Zwiedzanie z przewodnikiem dostępne jest po wcześniejszej rezerwacji — muzeum wymaga zgłoszenia co najmniej 7 dni przed planowaną wizytą. Grupy zorganizowane otrzymują przewodnika po zgłoszeniu, a turyści indywidualni mogą zwiedzać bez rezerwacji. Muzeum informuje o wybranych dniach zamknięcia, m.in. 1 stycznia, 1 i 11 listopada, 24, 25 i 31 grudnia oraz w czasie Wielkanocy i Bożego Ciała.
Gdzie jeszcze warto zajrzeć w pobliżu?
Bezpośrednio przy zespole muzealnym rozciąga się Park Zamkowy, który służy spacerom po zwiedzaniu. Kilka minut pieszo prowadzi na szamotulski Rynek, a w bliskim sąsiedztwie stoi Bazylika kolegiacka Matki Bożej Pocieszenia i św. Stanisława, istotny zabytek sakralny miasta. Zamek bywa także miejscem wydarzeń kulturalnych, m.in. koncertów i festiwali organizowanych w różnych wnętrzach Szamotuł.
Kontakt i dane praktyczne: Muzeum – Zamek Górków, ul. Wroniecka 30, 64-500 Szamotuły; tel./fax (61) 29 218 13 lub 29 226 29; e-mail [email protected]. Placówka gromadzi kilkanaście tysięcy zabytków.