Park Cytadela zajmuje rozległy obszar na terenie dawnego założenia fortecznego Fort Winiary. Nazwa parku zmieniła się w 1992 roku z Parku-Pomnika Braterstwa Broni i Przyjaźni Polsko-Radzieckiej na obecną. Na przedłużeniu al. Niepodległości od strony centrum prowadzą monumentalne schody; u ich szczytu stoi 23-metrowy Pomnik Bohaterów, odsłonięty 23 lutego 1946 roku.
Jak powstała Cytadela?
Stoki forteczne miasto przejęło od wojska w 1925 roku. Po przejęciu tereny były zaniedbane; na ich uporządkowanie przeznaczono wtedy 20 tysięcy ówczesnych złotych. Park zorganizowano formalnie w latach 1963–1970, wykorzystując przestrzeń dawnych umocnień.
Pomnik Bohaterów pierwotnie zwieńczała czerwona gwiazda, usunięta w 1989 roku. Ścieżki i alejki parku noszą nazwy związane z historią: al. gen. Stanisława Sosabowskiego, al. Cytadelowców oraz al. 15 Pułku Ułanów Poznańskich, a ich dotychczasowe nazwy zmieniano po 2017 roku.
Co zobaczyć na Cytadeli?
Na terenie parku znajdują się liczne miejsca pamięci, pozostałości forteczne, obiekty kulturalne i punkty gastronomiczne. Obszar pełni funkcje rekreacyjne i historyczne, a także jest miejscem widowisk i koncertów.
W parku można znaleźć między innymi:
- zespół cmentarzy wojskowych i parafialnych, w tym Cmentarz Garnizonowy i Cmentarz Bohaterów Polskich,
- dwa oddziały Wielkopolskiego Muzeum Niepodległości — Muzeum Uzbrojenia oraz Muzeum Armii Poznań,
- zachowane obiekty forteczne: Rawelin I, Reduta I, Brama Północna (Polna), Bastion II oraz Estakada Małej i Wielkiej Śluzy,
- amfiteatr, rozarium, Dzwon Pokoju i Przyjaźni Między Narodami oraz instalację 112 rzeźb „Nierozpoznani” Magdaleny Abakanowicz,
- liczne rzeźby i epitafia autorstwa poznańskich twórców,
- punkty gastronomiczne: Country Bar „Piknik”, Restauracja Pizzeria „Umberto” oraz Restauracja „Tarasy Cytadeli”.
Jakie obiekty pamięci i muzea działają na Cytadeli?
Cmentarze tworzą ważny zespół nekropolii: na terenie parku znajdują się Cmentarz Garnizonowy z ponad 1500 grobami oraz wojenne nekropolie radzieckie i Wspólnoty Brytyjskiej. Na Cmentarzu Garnizonowym spoczywają m.in. uczestnicy powstań i wojskowi z okresu 1918–1920, a na Cmentarzu Wspólnoty Brytyjskiej m.in. 48 uczestników tzw. Wielkiej Ucieczki.
W ocalałych budowlach fortecznych mieszczą się Muzeum Uzbrojenia i Muzeum Armii Poznań — oddziały Wielkopolskiego Muzeum Niepodległości. Pozostałości umocnień i bram warto traktować jak świadectwa militarnej przeszłości miejsca.
Jaka jest przyroda w parku?
Na stokach Cytadeli zinwentaryzowano około 170 taksonów roślin drzewiastych; w parku rośnie około 380 gatunków roślin naczyniowych w 44 zespołach roślinnych. Trzynaście zespołów objęto ochroną ścisłą. Wśród drzew wymieniane są m.in. klon zwyczajny, dąb szypułkowy, kasztanowiec i jesion wyniosły. Na obszarze cmentarzy odnotowano 255 gatunków flory naczyniowej, w tym gatunki rzadkie i takie nowe dla polskiej flory.
Fauna parku obejmuje około 20 gatunków ssaków — w tym lis, łasicę, wiewiórkę i jeża — oraz silne stanowisko nietoperzy; zimuje tu co najmniej 12 gatunków tych ssaków i jest to jedno z ważniejszych zimowisk w Poznaniu. Ptaki reprezentuje około 50 gatunków; obecne są dzięcioły, drozdy, kowaliki i liczne gatunki śpiewające oraz duże stada ptaków przelotnych i zimujących. Stwierdzono też cztery gatunki płazów i dwa gatunki gadów. Bogactwo bezkręgowców jest duże — wykazano 501 gatunków chrząszczy oraz liczne rzadkie gatunki owadów i duże stanowiska ślimaków.
Jakie wydarzenia odbywają się na Cytadeli?
Na Cytadeli odbywają się wydarzenia o charakterze widowiskowym i muzycznym. Od 1998 roku organizowane jest coroczne widowisko pasyjne. W 2009 roku na terenie parku zagrał zespół Radiohead.
Dęby: na terenie parku znajdują się dwa pomniki przyrody — Dąb im. gen. Wasilija Czujkowa oraz Dąb Cytadelowców Poznańskich.
Informacje praktyczne
- Adres: aleja Armii Poznań, 61-001 Poznań — wyznacz trasę w Google Maps
- Telefon: +48618608500
- Strona internetowa: poznan.pl
- Ocena w Mapach Google: 4,8 (23 864 opinie)
